{"id":567,"date":"2020-12-07T08:36:07","date_gmt":"2020-12-07T08:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=567"},"modified":"2026-03-07T08:11:12","modified_gmt":"2026-03-07T08:11:12","slug":"psychologia-tlumu-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/psychologia-tlumu-3\/","title":{"rendered":"Contemporary Crowd Psychology, Part 3"},"content":{"rendered":"

A crowd of protesters. What influences their behavior? What can make their protests more constructive and effective? What mistakes do the authorities responsible for maintaining order and security (police, military, security guards) make? What can they do to improve? I will address these questions in this article.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Protestuj\u0105cy t\u0142um – pocz\u0105tek<\/span><\/h4>\n

W naszych rozwa\u017caniach skupimy si\u0119 na szczeg\u00f3lnym rodzaju t\u0142umu \u2013 protestuj\u0105cym. Co jest przyczyn\u0105 protest\u00f3w? Najcz\u0119\u015bciej w odpowiedzi pojawi si\u0119 nam naruszenie praw, warto\u015bci, norm wybranej grupy, spo\u0142eczno\u015bci lub cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa danego pa\u0144stwa.<\/span><\/p>\n

Mechanizmy uczenia si\u0119<\/span><\/h4>\n

Co natomiast sprzyja wzmacnianiu i rozprzestrzenianiu protest\u00f3w? Okazuje si\u0119, \u017ce najistotniejsz\u0105 rol\u0119 w eskalacji protest\u00f3w odgrywaj\u0105 mechanizmy spo\u0142ecznego uczenia si\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci modelowanie<\/a><\/span> zachowa\u0144 i na\u015bladownictwo<\/a><\/span> oraz regu\u0142a wp\u0142ywu spo\u0142ecznego \u2013 spo\u0142eczny dow\u00f3d s\u0142uszno\u015bci<\/a><\/span>. Je\u015bli co\u015b staje si\u0119 norm\u0105 na mniejsz\u0105 skal\u0119, zwi\u0119ksza to prawdopodobie\u0144stwo eskalacji\u00a0tych zachowa\u0144. Przyk\u0142adem jest brak regularnego sprz\u0105tania lub napraw skutk\u00f3w dewastacji w przestrzeni publicznej. Z czasem prowadzi to do wi\u0119kszej cz\u0119stotliwo\u015bci oraz liczby tego typu zachowa\u0144. Efektem jest coraz brzydsza i zdewastowana przestrze\u0144, w kt\u00f3rej coraz wi\u0119cej os\u00f3b nie chce \u017cy\u0107.<\/span><\/p>\n

Jak to zjawisko ma si\u0119 do zachowa\u0144 t\u0142umu? Je\u015bli jego wybrani uczestnicy zachowuj\u0105 si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b, coraz wi\u0119ksza liczba pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w zaczyna zachowywa\u0107 si\u0119 podobnie. Nie musi si\u0119 to jednak tyczy\u0107 zachowa\u0144 agresywnych. Je\u015bli nie s\u0105 one zgodne z celami, warto\u015bciami t\u0142umu lub nie s\u0105 adekwatn\u0105 reakcj\u0105 na dzia\u0142ania policji, to s\u0105 one wygaszane. Nadzwyczajna zara\u017aliwo\u015b\u0107 agresywnym zachowaniem <\/strong>okazuje si\u0119 mitem<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Na\u015bladownictwo mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c rozci\u0105gni\u0119te w czasie i przestrzeni (Drury & Reicher, 2000<\/a><\/span>). Kolejne protesty mog\u0105 mie\u0107 miejsce dlatego, \u017ce ich uczestnicy, w r\u00f3\u017cnym zakresie, identyfikuj\u0105 si\u0119 z protestuj\u0105cymi z przesz\u0142o\u015bci lub obecnymi, ale z innych cz\u0119\u015bci kraju.<\/span><\/p>\n

Protestuj\u0105cy t\u0142um mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zach\u0119ca\u0107 sytuacje z przesz\u0142o\u015bci, w kt\u00f3rych \u201ewsp\u00f3lny wr\u00f3g\u201d <\/strong>okaza\u0142 w jaki\u015b spos\u00f3b s\u0142abo\u015b\u0107 (Drury & Reicher, 2000). Powiedzmy sobie jasno. Uto\u017csamianie przemocy z si\u0142\u0105 jest b\u0142\u0119dem poznawczym. Posuwanie si\u0119 do przemocy wobec protestuj\u0105cych jest cz\u0119sto odbierane jako s\u0142abo\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Organizacja i komunikacja<\/span><\/h4>\n

Kolejnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym eskalacji protest\u00f3w jest ich coraz lepsza organizacja. Wy\u0142onienie lidera<\/strong> mo\u017ce by\u0107 znacz\u0105cym krokiem ku bardziej efektywnym dzia\u0142aniom. Lider powinien jednak spe\u0142nia\u0107 pewne warunki. Nie musi by\u0107 nikim wybitnym. Powinien za to dobrze reprezentowa\u0107 swoj\u0105 grup\u0119 i by\u0107 podobnym do jej cz\u0142onk\u00f3w pod wzgl\u0119dem cel\u00f3w, norm i warto\u015bci. Co wa\u017cne, powinien r\u00f3wnie\u017c istotnie r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od grupy uznawanej za przeciwn\u0105.<\/span><\/p>\n

Protestuj\u0105cy t\u0142um rozszerza swoje dzia\u0142ania oraz jest coraz bardziej skuteczny r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki odpowiedniej komunikacji. Tutaj coraz wi\u0119ksze znaczenie zyskuj\u0105 media spo\u0142eczno\u015bciowe, komunikatory<\/strong> internetowe oraz sms-y<\/strong>. Nie nale\u017cy zapomina\u0107 o bardzo wa\u017cnej roli pog\u0142osek <\/strong>i plotek<\/strong>. Umiej\u0119tne nimi zarz\u0105dzanie zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo realizacji cel\u00f3w przez t\u0142um a zmniejsza chaos i destrukcj\u0119.<\/span><\/p>\n

Rola i zadania policji<\/span><\/h4>\n

G\u0142\u00f3wnym zadaniem s\u0142u\u017cb pilnuj\u0105cych porz\u0105dku i bezpiecze\u0144stwa jest wspieranie <\/strong>uczestnik\u00f3w protest\u00f3w w realizacji<\/strong> ich cel\u00f3w<\/strong> zgodnych z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem. Policja ma zatem obowi\u0105zek adekwatnie reagowa\u0107<\/strong> na zachowanie uczestnik\u00f3w t\u0142umu. Szczeg\u00f3lnie tyczy si\u0119 to dzia\u0142a\u0144 zagra\u017caj\u0105cych zdrowiu lub \u017cyciu i\/lub naruszaj\u0105cych prawo. Dotyczy to r\u00f3wnie\u017c zachowania innych grup, kt\u00f3re atakuj\u0105 protestuj\u0105cych.<\/span><\/p>\n

Je\u015bli policja w powy\u017cszej sytuacji nie reaguje<\/strong> lub w ocenie protestuj\u0105cych reaguje nieefektywnie, mo\u017ce to by\u0107 uznane za jawnie niesprawiedliwe <\/strong>i wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce <\/strong>inn\u0105 grup\u0119. Efektem mo\u017ce by\u0107 wi\u0119ksze niezadowolenie uczestnik\u00f3w protest\u00f3w, ale i agresywniejsze zachowanie wobec cz\u0142onk\u00f3w atakuj\u0105cych grup oraz policji.<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z najistotniejszych kwestii jest wspomniana adekwatno\u015b\u0107 reakcji policji i jej ocena przez protestuj\u0105cych. Je\u015bli uczestnicy protestuj\u0105cego t\u0142umu uwa\u017caj\u0105, \u017ce policja ogranicza lub pozbawia ich mo\u017cliwo\u015bci korzystania z praw, zachowuj\u0105 si\u0119 tym bardziej konfrontacyjnie i agresywnie.<\/span><\/p>\n

Koncepcj\u0119 to\u017csamo\u015bci spo\u0142ecznej<\/strong> poznali\u015bmy ju\u017c w pierwszym artykule cyklu<\/a><\/span><\/strong>. Dzia\u0142a ona tak\u017ce w ten spos\u00f3b, \u017ce kiedy jeden uczestnik t\u0142umu, z kt\u00f3rym si\u0119 uto\u017csamiamy, jest atakowany przez s\u0142u\u017cby, odbieramy to jako atak na nas samych. Zaczynamy si\u0119 wtedy zachowywa\u0107 agresywnie wobec policji w ramach samoobrony<\/strong>.<\/span><\/p>\n

B\u0142\u0119dy policji<\/span><\/h4>\n

\"zachowanie<\/span><\/p>\n

My\u015blenie i postawa policji<\/span><\/h5>\n

Je\u015bli policja traktuje uczestnik\u00f3w protestu jednakowo, my\u015bl\u0105 oni, \u017ce s\u0105 tacy sami. Tym samym, je\u015bli policja traktuje protestuj\u0105cych jak wrog\u00f3w, uczestnicy t\u0142umu mog\u0105 spostrzega\u0107 siebie jako zjednoczon\u0105 opozycj\u0119<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Dalsze traktowanie, przez s\u0142u\u017cby, t\u0142umu<\/strong> jako wrogiego i nieprzewidywalnego <\/strong>prowadzi do bardziej przemocowych zachowa\u0144 samej policji. W ramach samospe\u0142niaj\u0105cej si\u0119 przepowiedni<\/a><\/span>, sam protestuj\u0105cy t\u0142um zaczyna si\u0119 zachowywa\u0107 bardziej agresywnie wobec policji.<\/span><\/p>\n

Z drugiej strony, traktowanie demonstrant\u00f3w, przez policj\u0119, przyja\u017anie <\/strong>zmniejsza prawdopodobie\u0144stwo agresji t\u0142umu. Dodatkowo, uczestnicy t\u0142umu uspokajaj\u0105 si\u0119<\/strong>, kiedy nie widz\u0105 wielu umundurowanych funkcjonariuszy. Szczeg\u00f3lnie wzbudzaj\u0105cy agresj\u0119<\/strong> okazuje si\u0119 widok funkcjonariuszy w umundurowaniu i wyposa\u017ceniu <\/strong>przeznaczonych do t\u0142umienia protest\u00f3w (w tzw. \u201ezbroi\u201d). Takie oddzia\u0142y prewencji, je\u015bli w og\u00f3le to konieczne, powinny w gotowo\u015bci czeka\u0107 poza polem widzenia protestuj\u0105cych. Paradoksalnie, pokazywanie tak umundurowanych funkcjonariuszy oraz demonstrowanie przez nich si\u0142y, zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo jej u\u017cycia i konieczno\u015b\u0107 interwencji.<\/span><\/p>\n

Funkcjonariusze \u201ew cywilu\u201d <\/strong>okazuj\u0105 si\u0119 o wiele bardziej efektywni ni\u017c umundurowani. \u0141atwiej rozpoznaj\u0105 zagro\u017cenie w t\u0142umie i maj\u0105 szans\u0119 adekwatniej reagowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Jaki zatem mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego wniosek? Policja powinna patrze\u0107 na uczestnik\u00f3w protest\u00f3w w spos\u00f3b zr\u00f3\u017cnicowany. <\/strong>Nie powinna generalizowa\u0107, szczeg\u00f3lnie negatywnych cech i zachowa\u0144 jednostek, na ca\u0142y t\u0142um.<\/span><\/p>\n

B\u0142\u0119dy w dzia\u0142aniu policji<\/span><\/h5>\n

Dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb, odpowiedzialnych za porz\u0105dek i bezpiecze\u0144stwo publiczne, maj\u0105 decyduj\u0105cy wp\u0142yw na dynamik\u0119 i zachowanie t\u0142umu. Mog\u0105 np. sprowokowa\u0107 do agresji<\/strong> grupy obecne w t\u0142umie, kt\u00f3re maj\u0105 potencja\u0142 do takich zachowa\u0144. Tym samym, atakuj\u0105c je mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 ich wp\u0142yw na reszt\u0119 t\u0142umu. Nastawi to bardziej wrogo pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w, nawet tych nastawionych pierwotnie pokojowo.<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142ania z u\u017cyciem \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego <\/strong>s\u0105 skuteczne tylko kr\u00f3tkoterminowo<\/strong> i to g\u0142\u00f3wnie w kontrolowaniu lokalizacji t\u0142umu. Na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119, psuj\u0105 one relacje policji z dan\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Mo\u017ce ona zacz\u0105\u0107 wtedy wspiera\u0107 bardziej agresywne grupy w ramach niej samej, jako ju\u017c uprawnione do dzia\u0142a\u0144.<\/span><\/p>\n

Co si\u0119 dzieje, kiedy demonstranci s\u0105 atakowani przez s\u0142u\u017cby? Pr\u00f3buj\u0105 oni unika\u0107 negatywnych skutk\u00f3w <\/strong>przemocy policji tj.: b\u00f3lu, obra\u017ce\u0144 cielesnych, aresztowania a nawet \u015bmierci. Co wtedy robi\u0105? Ot\u00f3\u017c, bardziej \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z innymi, aby czu\u0107 si\u0119 bezpieczniej<\/strong> i mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119<\/strong>. Takie zachowanie ma te\u017c trzyma\u0107 policj\u0119 na dystans<\/strong>. Dla protestuj\u0105cych nabiera wtedy sensu poszukiwanie os\u00f3b silniejszych od siebie, bardziej do\u015bwiadczonych w agresji i obronie. Mog\u0105 wtedy lgn\u0105\u0107 do os\u00f3b, kt\u00f3re na co dzie\u0144 omijaliby szerokim \u0142ukiem.<\/span><\/p>\n

Agitatorzy<\/strong> s\u0105 specyficznym zjawiskiem w t\u0142umie. Mog\u0105 wywo\u0142a\u0107 lub wzmocni\u0107 okre\u015blone emocje i afekty<\/a><\/span><\/strong>. Robi\u0105 to zazwyczaj przedstawiaj\u0105c czarno-bia\u0142y obraz <\/strong>\u015bwiata, w spos\u00f3b zdecydowany i cz\u0119sto kontrowersyjny. Nie b\u0119d\u0105 oni mie\u0107 pos\u0142uchu w t\u0142umie, je\u015bli nie reprezentuj\u0105 jego cel\u00f3w i warto\u015bci. Natomiast ataki policji mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 ich pos\u0142uch oraz nada\u0107 wi\u0119ksze znaczenie ich s\u0142owom. Dzieje si\u0119 tak nawet wobec tych z agitator\u00f3w, kt\u00f3rzy zostaliby normalnie zignorowani, gdyby policja nie zachowa\u0142a si\u0119 agresywnie.<\/span><\/p>\n

Podsumowanie<\/span><\/h4>\n

Jak widzimy, kontrola, dyscyplina <\/strong>i t\u0142umienie <\/strong>protest\u00f3w mog\u0105 mie\u0107 odwrotny skutek<\/strong> do zamierzonego. Znowu zatem przekonujemy si\u0119, \u017ce ocena sytuacji, zachowa\u0144 i cech t\u0142umu, zgodnie z klasyczn\u0105 teori\u0105 psychologii t\u0142umu<\/a><\/span><\/strong>, jest nie tylko b\u0142\u0119dne<\/strong>, ale i niebezpieczne<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Okruchy praktyki \u2013 Wskaz\u00f3wki dla policji w pigu\u0142ce<\/span><\/h5>\n

1. Edukacja<\/strong> \u2013 s\u0142u\u017cby powinny zdobywa\u0107 wiedz\u0119 o mechanizmach psychospo\u0142ecznych opisanych np. w ca\u0142ym cyklu artyku\u0142\u00f3w, pozna\u0107 teori\u0119 ESIM<\/a><\/span><\/strong>, si\u0119ga\u0107 do rzetelnych podr\u0119cznik\u00f3w dla funkcjonariuszy opartych na aktualnych modelach oraz wynikach bada\u0144 psychologicznych. 2. Facylitacja<\/strong> \u2013 zamiast powstrzymywa\u0107 t\u0142um przed robieniem, czego chce, policja powinna pomaga\u0107 mu w realizacji cel\u00f3w zgodnych z prawem. 3. Komunikacja<\/strong> \u2013 policja powinna u\u017cywa\u0107 r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w, aby na bie\u017c\u0105co informowa\u0107 protestuj\u0105cych, w jaki spos\u00f3b b\u0119dzie im u\u0142atwia\u0107 realizacj\u0119 cel\u00f3w. Skuteczne i sprawdzone sposoby komunikacji z demonstrantami to informacje wy\u015bwietlane na mobilnych ekranach LED, u\u017cywanie megafon\u00f3w i system\u00f3w nag\u0142o\u015bnienia, zamieszczanie informacji w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 protestuj\u0105cy, rozdawanie ulotek z najwa\u017cniejszymi informacjami dotycz\u0105cymi bezpiecze\u0144stwa osobom przyje\u017cd\u017caj\u0105cym na protest lub gromadz\u0105cym si\u0119 w danym miejscu. Policja mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zidentyfikowa\u0107 kluczowe osoby b\u0119d\u0105ce przeka\u017anikami informacji w t\u0142umie i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z nimi w lepszym informowaniu zebranych. 4. R\u00f3\u017cnicowanie uczestnik\u00f3w protest\u00f3w<\/strong> \u2013 policja powinna by\u0107 \u015bwiadoma tendencji do uog\u00f3lniania zachowania jednostek na ca\u0142\u0105 grup\u0119 oraz obrazu protestuj\u0105cych jaki ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 w umys\u0142ach poszczeg\u00f3lnych funkcjonariuszy. Dzia\u0142ania zabezpieczaj\u0105ce b\u0119d\u0119 najskuteczniejsze, kiedy b\u0119d\u0105 wybi\u00f3rcze, adekwatne do zachowania demonstrant\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Podr\u0119czniki dla funkcjonariuszy policji rekomendowane przez s\u0142u\u017cby innych pa\u0144stw<\/span><\/h4>\n

Manual of Guidance on Keeping the Peace<\/a><\/span><\/p>\n

Manual of Guidance on the Management, Command and Deployment of Armed Officers<\/a><\/span><\/p>\n

Bibliografia<\/span><\/h5>\n

Drury, J., & Reicher, S. (2000). Collective action and psychological change: The emergence of new social identities. British Journal of Social Psychology<\/em>, 39(4), 579-604.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A crowd of protesters. What influences their behavior? What can make their protests more constructive and effective? What mistakes do the authorities responsible for maintaining order and security (police, military, security guards) make? What can they do to improve? I will address these questions in this article.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1389,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[96],"class_list":["post-567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-psychologia-tlumu"],"yoast_head":"\nWsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/psychologia-tlumu-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/psychologia-tlumu-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-07T08:36:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-07T08:11:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"832\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1248\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3\",\"datePublished\":\"2020-12-07T08:36:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-07T08:11:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/\"},\"wordCount\":1654,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/image-24.jpg\",\"keywords\":[\"Psychologia t\u0142umu\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/\",\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/image-24.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-07T08:36:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-07T08:11:12+00:00\",\"description\":\"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/image-24.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/image-24.jpg\",\"width\":832,\"height\":1248,\"caption\":\"psychologia t\u0142umu\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/psychologia-tlumu-3\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-zauski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/psychologia-tlumu-3\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/psychologia-tlumu-3\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2020-12-07T08:36:07+00:00","article_modified_time":"2026-03-07T08:11:12+00:00","og_image":[{"width":832,"height":1248,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3","datePublished":"2020-12-07T08:36:07+00:00","dateModified":"2026-03-07T08:11:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/"},"wordCount":1654,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg","keywords":["Psychologia t\u0142umu"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/","name":"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3 - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg","datePublished":"2020-12-07T08:36:07+00:00","dateModified":"2026-03-07T08:11:12+00:00","description":"Protestuj\u0105cy t\u0142um. Co wp\u0142ywa na jego zachowanie? Co mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 ich konstruktywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107? Jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142nia policja?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/image-24.jpg","width":832,"height":1248,"caption":"psychologia t\u0142umu"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/psychologia-tlumu-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wsp\u00f3\u0142czesna psychologia t\u0142umu cz\u0119\u015b\u0107 3"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-zauski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=567"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1403,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions\/1403"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}