{"id":2025,"date":"2026-11-17T07:08:39","date_gmt":"2026-11-17T07:08:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=2025"},"modified":"2026-11-17T07:08:39","modified_gmt":"2026-11-17T07:08:39","slug":"wicca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wicca\/","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Wicca to nazwa, kt\u00f3r\u0105 powszechnie okre\u015bla si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesne poga\u0144skie czarostwo (INFORM, 2020), religi\u0119 powsta\u0142\u0105 w Anglii w po\u0142owie XX wieku. Jej pocz\u0105tki wi\u0105\u017ce si\u0119 z latami czterdziestymi (Malita-Kr\u00f3l, 2016), a publicznie zacz\u0119\u0142a si\u0119 ujawnia\u0107 na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, po uchyleniu w 1951 roku brytyjskiej ustawy o czarownictwie (INFORM, 2020). <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><!--more--><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Religi\u0119 w dzisiejszym kszta\u0142cie stworzy\u0142, jak si\u0119 przyjmuje, Gerald Gardner (1884\u20131960), brytyjski urz\u0119dnik zainteresowany okultyzmem (INFORM, 2020; Malita-Kr\u00f3l, 2016).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Wed\u0142ug INFORM (2020), brytyjskiej organizacji informuj\u0105cej o mniejszo\u015bciowych ruchach religijnych, Gardner twierdzi\u0142, \u017ce w 1939 roku przeszed\u0142 inicjacj\u0119 do zgromadzenia czarownic, a w ksi\u0105\u017cce \u201eWitchcraft Today\u201d z 1954 roku przekonywa\u0142, \u017ce wicca kontynuuje praktyki sprzed chrze\u015bcija\u0144stwa. Zgromadzenie to mia\u0142o dzia\u0142a\u0107 w angielskim New Forest i podtrzymywa\u0107 wierzenia dawnych czarownic (Malita-Kr\u00f3l, 2016). Silny wp\u0142yw wywar\u0142a na Gardnera egiptolo\u017cka Margaret Murray, kt\u00f3ra w ksi\u0105\u017cce z 1921 roku o kulcie czarownic w Europie Zachodniej sugerowa\u0142a, \u017ce poga\u0144skie czarostwo przetrwa\u0142o od czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich (INFORM, 2020). Teza o takiej ci\u0105g\u0142o\u015bci wywo\u0142a\u0142a powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci i spory, tak\u017ce w\u015br\u00f3d samych wiccan (INFORM, 2020), a to, czy zgromadzenie z New Forest w og\u00f3le istnia\u0142o, jest przedmiotem sporu badaczy (Malita-Kr\u00f3l, 2016).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Pogl\u0105dy wiccan na Bosko\u015b\u0107 s\u0105, jak pisze INFORM (2020), r\u00f3\u017cne: jedni widz\u0105 w niej bezosobow\u0105 si\u0142\u0119 \u017cyciow\u0105, inni jedno b\u00f3stwo, jeszcze inni wiele odr\u0119bnych b\u00f3stw. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyznaje jednak \u015bwiatopogl\u0105d panteistyczny, w kt\u00f3rym Bosko\u015b\u0107 jest obecna w przyrodzie. Cz\u0119sto ujmuje si\u0119 j\u0105 jako \u017ce\u0144sk\u0105 i m\u0119sk\u0105 zarazem, uosobion\u0105 w Bogini i Bogu, przy czym dla wielu pierwsze\u0144stwo ma Bogini (INFORM, 2020).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Wiccanie obchodz\u0105 osiem sezonowych \u015bwi\u0105t, zwanych sabatami: dwa przesilenia, dwie r\u00f3wnonoce oraz Samhain, Imbolc, Beltane i Lughnasadh (INFORM, 2020). <span style=\"color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080;\" href=\"\/psychologia-rytualu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rytua\u0142y<\/a><\/strong><\/span> odprawiaj\u0105 te\u017c w ka\u017cd\u0105 pe\u0142ni\u0119 Ksi\u0119\u017cyca, podczas esbat\u00f3w, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 praktykuje magi\u0119, kt\u00f3r\u0105 na og\u00f3\u0142 uwa\u017ca si\u0119 za neutraln\u0105: o jej charakterze decyduj\u0105 intencje i dzia\u0142ania praktykuj\u0105cego. Zasada etyczna, zwana Wiccan Rede, brzmi w moim t\u0142umaczeniu: \u201eje\u015bli to nikomu nie szkodzi, czy\u0144, co chcesz\u201d, a obok niej dzia\u0142a prawo potr\u00f3jnego zwrotu, czyli przekonanie, \u017ce ka\u017cdy czyn cz\u0142owieka wr\u00f3ci do niego potr\u00f3jnie (INFORM, 2020). Anczyk (2024), recenzuj\u0105c monografi\u0119 o polskich wiccanach (Malita-Kr\u00f3l, 2021b), pisze, \u017ce jej autorka uznaje wicca na podstawie wypowiedzi rozm\u00f3wc\u00f3w bardziej za religi\u0119 ortopraksyjn\u0105 ni\u017c ortodoksyjn\u0105, czyli tak\u0105, w kt\u00f3rej wa\u017cniejsze jest to, co si\u0119 robi, ni\u017c to, w co si\u0119 wierzy.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Malita-Kr\u00f3l (2016) odr\u00f3\u017cnia wicca tradycyjne od eklektycznego. Tradycyjne jest wed\u0142ug niej religi\u0105 <span style=\"color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080;\" href=\"\/tajne-stowarzyszenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">inicjacyjn\u0105<\/a><\/strong><\/span>: wyznawca po rytuale inicjacji staje si\u0119 cz\u0142onkiem kowenu, czyli zgromadzenia, kt\u00f3re wsp\u00f3lnie odprawia rytua\u0142y i uczy nowych cz\u0142onk\u00f3w. Wed\u0142ug INFORM (2020) kowen liczy zwykle od sze\u015bciu do trzynastu os\u00f3b, istniej\u0105 trzy stopnie wtajemniczenia, a pocz\u0105tkowe szkolenie ma trwa\u0107 rok i dzie\u0144. Wicca nie szuka nowych wyznawc\u00f3w, wi\u0119c o inicjacj\u0119 trzeba samemu zabiega\u0107 (INFORM, 2020). Do wicca tradycyjnego nale\u017c\u0105 mi\u0119dzy innymi tradycja gardneria\u0144ska, wywodz\u0105ca si\u0119 z nauk Gardnera, i aleksandryjska, nazwana od Alexa Sandersa (INFORM, 2020; Malita-Kr\u00f3l, 2016). Wicca eklektyczne tworz\u0105 wed\u0142ug Mality-Kr\u00f3l (2016) synkretyczne praktyki os\u00f3b nieinicjowanych i nienale\u017c\u0105cych do \u017cadnej tradycji, kt\u00f3re wiedz\u0119 o rytua\u0142ach czerpi\u0105 g\u0142\u00f3wnie z ksi\u0105\u017cek i internetu. INFORM (2020) odnotowuje te\u017c praktykuj\u0105cych samotnie, kt\u00f3rzy dokonali samoinicjacji. Rytua\u0142y, koncepcje b\u00f3stw, wierzenia i sama instytucja kowenu r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych tradycjach i zgromadzeniach (Malita-Kr\u00f3l, 2016), a granice samej nazwy s\u0105 ruchome: wed\u0142ug INFORM (2020) wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nazywa wicca tylko tradycje gardneria\u0144sk\u0105 i aleksandryjsk\u0105, a dla pozosta\u0142ych u\u017cywa s\u0142owa \u201eczarostwo\u201d.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\">Ilu jest wiccan na \u015bwiecie, tego w dost\u0119pnych mi \u017ar\u00f3d\u0142ach nie znalaz\u0142em. INFORM (2020) wyja\u015bnia, \u017ce przy braku wsp\u00f3lnej organizacji trudno ustali\u0107 dok\u0142adn\u0105 liczb\u0119 praktykuj\u0105cych. W spisie powszechnym z 2011 roku w Anglii i Walii ponad 11 tysi\u0119cy os\u00f3b okre\u015bli\u0142o si\u0119 wprost jako wiccanie (INFORM, 2020). To liczba deklaracji w formularzu spisowym, a nie szacunek wszystkich praktykuj\u0105cych.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><span style=\"font-family: Lato; font-size: 16px; color: #000000;\"><b>Wicca: tradycja sprowadzona, a nie odtworzona<\/b><\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Joanna Malita-Kr\u00f3l, religioznawczyni z Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, uj\u0119\u0142a histori\u0119 wicca w Polsce w jednym zdaniu: jest to historia wicca w polskim internecie (Malita-Kr\u00f3l, 2016). W Polsce wicca pojawi\u0142o si\u0119 w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, pocz\u0105tkowo wy\u0142\u0105cznie w odmianie eklektycznej. Pod koniec dekady powsta\u0142 kana\u0142 IRC #wicca-pl, na prze\u0142omie wiek\u00f3w grupy dyskusyjne na Yahoo, a w 2003 roku dwie pierwsze strony po\u015bwi\u0119cone wy\u0142\u0105cznie wicca. Wicca tradycyjne, do kt\u00f3rego wchodzi si\u0119 przez inicjacj\u0119, zaczyna si\u0119 w Polsce w latach 2004\u20132007, gdy Polacy zacz\u0119li wyje\u017cd\u017ca\u0107 na szkolenia za granic\u0119, g\u0142\u00f3wnie do Anglii (Malita-Kr\u00f3l, 2016).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">\u015arodowisko tradycyjnych wiccan jest bardzo ma\u0142e. Malita-Kr\u00f3l (2016) szacuje je na kilkadziesi\u0105t os\u00f3b i zaznacza, \u017ce koweny, czyli grupy praktykuj\u0105cych, raczej ze sob\u0105 nie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105. W innym jej artykule 31 rozm\u00f3wc\u00f3w stanowi\u0142o po\u0142ow\u0119 ca\u0142ego \u015brodowiska wicca\u0144skiego z okresu bada\u0144 (Malita-Kr\u00f3l, 2024). To dane wy\u0142\u0105cznie o wiccanach tradycyjnych, bo o liczbie wiccan eklektycznych, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119 w Polsce pierwsi, brakuje mi informacji. Dla por\u00f3wnania Grochowski (2020) szacuje rodzimowierc\u00f3w na tysi\u0105c do dw\u00f3ch tysi\u0119cy, a jak relacjonuje PAP, w spisie powszechnym z 2021 roku ponad 4,7 tysi\u0105ca os\u00f3b okre\u015bli\u0142o si\u0119 jako poganie, z czego ponad 3,3 tysi\u0105ca wskaza\u0142o rodzimowierstwo s\u0142owia\u0144skie (Krajczy\u0144ska-Wujec, 2026).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">R\u00f3\u017cnica skali mo\u017ce mie\u0107 skutki prawne. Od 1998 roku rejestracja zwi\u0105zku wyznaniowego wymaga stu cz\u0142onk\u00f3w, a ka\u017cdy z pi\u0119ciu zwi\u0105zk\u00f3w neopoga\u0144skich, kt\u00f3re wymienia Zarzycki (2025), odwo\u0142uje si\u0119 do wiary s\u0142owia\u0144skiej. \u015arodowisko licz\u0105ce kilkadziesi\u0105t os\u00f3b nie osi\u0105gn\u0119\u0142oby tego progu. To moje zestawienie dw\u00f3ch liczb, a nie ustalenie z bada\u0144, i nie wiem, czy polscy wiccanie w og\u00f3le chcieliby si\u0119 rejestrowa\u0107. Ma\u0142a liczba nie wyklucza za to trwa\u0142ych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Wed\u0142ug Mality-Kr\u00f3l (2022) poga\u0144skie \u015bwi\u0105tynie zbudowane w XXI wieku s\u0105 rzadkie i wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z grupami rodzimowierczymi, cho\u0107 jedn\u0105 z nich postawi\u0142 w 2020 roku wicca\u0144ski kowen z Lublina.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\"><b>Autentyczno\u015b\u0107: \u017ar\u00f3d\u0142a, inicjacja i miejsce<\/b><\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080;\" href=\"\/rodzimowierstwo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rodzimowiercy<\/a><\/strong><\/span> odtwarzaj\u0105 obrz\u0119dy ze \u017ar\u00f3de\u0142 etnograficznych i historycznych, a z pie\u015bni ludowych usuwaj\u0105 tre\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie (Grochowski, 2020). Wiccanie sprowadzili tradycj\u0119, w kt\u00f3rej liczy si\u0119 linia inicjacji, a internet, kt\u00f3rym ta tradycja przysz\u0142a do Polski, bywa dla niej k\u0142opotliwy. Malita-Kr\u00f3l (2016) opisuje nisk\u0105 jako\u015b\u0107 informacji w sieci, trudno\u015b\u0107 sprawdzenia, czy kto\u015b podaj\u0105cy si\u0119 za osob\u0119 wysokiej rangi naprawd\u0119 ni\u0105 jest, oraz k\u0142\u00f3tnie, kt\u00f3re przenosz\u0105 si\u0119 z for\u00f3w do \u017cycia poza sieci\u0105. Jej rozm\u00f3wcy powtarzali, \u017ce rytua\u0142 przez czat lub kamer\u0119 nie pozwala prawdziwie spotka\u0107 Bog\u00f3w i \u017ce nic nie zast\u0105pi bezpo\u015bredniej relacji, tak\u017ce z nauczycielem. Autorka nie natrafi\u0142a na \u015blad wicca\u0144skich rytua\u0142\u00f3w online i uznaje, \u017ce wicca tradycyjne z samej swojej istoty nie mo\u017ce funkcjonowa\u0107 jako religia praktykowana w sieci. Internet jest dla niego drzwiami, a nie domem.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Pytanie o autentyczno\u015b\u0107 dotyczy te\u017c miejsc obrz\u0119d\u00f3w: sk\u0105d wiadomo, \u017ce dane miejsce jest w\u0142a\u015bciwe. W Krakowie, w latach 2020\u20132021, Malita-Kr\u00f3l (2022) obserwowa\u0142a cztery grupy, trzy rodzimowiercze i Reformed Druids of Gaia Poland, a powody wyboru miejsca uj\u0119\u0142a w trzy kategorie: fizyczne, zwi\u0105zane z kultur\u0105 i tradycj\u0105 oraz metafizyczne. W otwartych rytua\u0142ach ma\u0142ej, eklektycznej grupy wicca\u0144skiej z Warszawy, w kt\u00f3rych autorka uczestniczy\u0142a w latach 2015\u20132018, miejsca wybierano przede wszystkim z uwagi na metafizyczn\u0105 interpretacj\u0119 uczu\u0107, a nie wzgl\u0119dy techniczne, jak pocz\u0105tkowo zak\u0142ada\u0142a (Malita-Kr\u00f3l, 2022; por. Malita-Kr\u00f3l, 2021a). Liczy\u0142o si\u0119 wi\u0119c to, co ludzie czuli w danym miejscu i jak to odczytywali. To nie jest por\u00f3wnanie kontrolowane, bo dotyczy jednej grupy w jednym mie\u015bcie i czterech w drugim, wi\u0119c nie wyci\u0105ga\u0142bym z niego wniosk\u00f3w o ca\u0142ych tradycjach.<\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\"><b>Od Ko\u015bcio\u0142a do kowenu<\/b><\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">W badaniu Ko\u015bnika i Hornowskiej (2020) rodzimowiercy byli pierwszym pokoleniem konwertyt\u00f3w, a podobnie wygl\u0105da biografia polskich wiccan. Pierwsz\u0105 formacj\u0105 religijn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci z 31 rozm\u00f3wc\u00f3w Mality-Kr\u00f3l (2024) by\u0142 rzymski katolicyzm. Autorka wyr\u00f3\u017cnia trzy kategorie powod\u00f3w odej\u015bcia z Ko\u015bcio\u0142a i pi\u0119\u0107 kategorii powod\u00f3w wyboru wicca. Anczyk (2024), recenzuj\u0105c jej monografi\u0119 (Malita-Kr\u00f3l, 2021b), pisze, \u017ce drogi konwersji zaczyna\u0142y si\u0119 zwykle w katolicyzmie o r\u00f3\u017cnym nasileniu zaanga\u017cowania albo w rodzinach oboj\u0119tnych religijnie i \u017ce zwykle nie by\u0142o osoby, kt\u00f3ra by nawraca\u0142a. Wed\u0142ug Mality-Kr\u00f3l wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych pogan mia\u0142a wcze\u015bniej kontakt z Ko\u015bcio\u0142em katolickim, a cz\u0119\u015b\u0107 rozczarowa\u0142a si\u0119 dominuj\u0105c\u0105 religi\u0105, kt\u00f3ra nie zaspokaja\u0142a ich potrzeb duchowych (Krajczy\u0144ska-Wujec, 2026).<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Wa\u017cnym motywem w narracjach tradycyjnych wiccan jest metafora \u201epowrotu do domu\u201d (Malita-Kr\u00f3l, 2024). Dla psychologa to zastanawiaj\u0105ce, bo wicca tradycyjne przysz\u0142o do Polski z Anglii w pierwszej dekadzie XXI wieku, wi\u0119c nie mo\u017ce to by\u0107 powr\u00f3t do wiary przodk\u00f3w. Co dok\u0142adnie rozumiej\u0105 przez \u201edom\u201d? Jakiego rodzaju jest to do\u015bwiadczenie? Anczyk (2024) zaznacza, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w t\u0119 metafor\u0119 krytycznie odrzuca.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Zamiast \u201epoganina\u201d pojawia si\u0119 tu inne s\u0142owo ukszta\u0142towane przez chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 kultur\u0119: \u201eczarownica\u201d. Anczyk i Malita-Kr\u00f3l (2017) opisuj\u0105 stereotyp czarownicy jako gro\u017anej, a zarazem potrzebnej Innej oraz jego feministyczne i poga\u0144skie reinterpretacje, w kt\u00f3rych staje si\u0119 ona kobiet\u0105 niezale\u017cn\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 na skraju patriarchalnej kultury. W cz\u0119\u015bci polskiej omawiaj\u0105 dyskurs feministyczny, sztuk\u0119 i pierwszy oficjalny w XXI wieku wiec czarownic. To przypomina odzyskiwanie obra\u017aliwej nazwy, kt\u00f3re opisali Galinsky i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2013), ale dotyczy ruch\u00f3w feministycznych, a nie samych wiccan. Jak wiccanie nazywaj\u0105 siebie i czy s\u0142owo \u201eczarownica\u201d brzmi dla nich jak obelga, tego w dost\u0119pnych mi \u017ar\u00f3d\u0142ach nie znalaz\u0142em.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Nazwa budzi spory tak\u017ce w\u015br\u00f3d badaczy. Wed\u0142ug recenzji Anczyka (2024) pocz\u0105tkowe rozdzia\u0142y monografii Mality-Kr\u00f3l dotycz\u0105 poj\u0119cia \u201ewicca\u201d i sporu o to, czy jest to ruch zwi\u0105zany \u015bci\u015ble z neopoga\u0144stwem. Sama Malita-Kr\u00f3l w wypowiedziach dla PAP t\u0142umaczy, \u017ce s\u0142owo \u201epoganin\u201d z czasem nabra\u0142o pogardliwego sensu i \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 praktykuj\u0105cych nie chce by\u0107 tak nazywana (Krajczy\u0144ska-Wujec, 2026), a jej ksi\u0105\u017cka z 2025 roku nosi tytu\u0142 \u201eW rytualnym kr\u0119gu. Opowie\u015b\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnych poganach w Polsce\u201d (Malita-Kr\u00f3l, 2025). Widz\u0119 w tym dylemat: nazwa, kt\u00f3r\u0105 wszyscy rozumiej\u0105, nie zawsze jest nazw\u0105, kt\u00f3r\u0105 wszyscy wybraliby sami.<\/span><\/p>\n<h4 align=\"justify\"><span style=\"font-size: 20px; color: #000000;\"><strong>Czego nie wiemy i co z tego wynika?<\/strong><\/span><\/h4>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Badania Mality-Kr\u00f3l nad tradycyjnymi wiccanami s\u0105 jako\u015bciowe, oparte na wywiadach i obserwacji uczestnicz\u0105cej, i dotycz\u0105 \u015brodowiska licz\u0105cego kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. Nie natrafi\u0142em na polskie badanie, kt\u00f3re mierzy\u0142oby u wiccan to, co Ko\u015bnik i Hornowska (2020) zmierzyli u rodzimowierc\u00f3w, czyli dojrza\u0142o\u015b\u0107 <span style=\"color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080;\" href=\"\/psychologia-wiary\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">religijn\u0105 i mistycyzm<\/a><\/strong><\/span>, wi\u0119c por\u00f3wnanie obu grup w wymiarze psychologicznym jest dzi\u015b niemo\u017cliwe. Anczyk (2024) zauwa\u017ca w recenzji, \u017ce autorka skorzysta\u0142aby na szerszym si\u0119gni\u0119ciu po psychologi\u0119 religii, by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce po poj\u0119cie karier konwersyjnych. Materia\u0142 biograficzny ju\u017c jest, brakuje jednak pomiaru.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Co z tego wynika, gdy kto\u015b m\u00f3wi o sobie \u201ewiccanin\u201d albo \u201ewiccanka\u201d? Pierwsze: zapyta\u0107, co to s\u0142owo znaczy dla tej osoby. W uj\u0119ciu Mality-Kr\u00f3l (2016) pod t\u0105 nazw\u0105 mie\u015bci si\u0119 inicjacja w kowenie i praktyka osoby, kt\u00f3ra wiedz\u0119 czerpie g\u0142\u00f3wnie z ksi\u0105\u017cek i internetu, wed\u0142ug INFORM (2020) wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nazywa wicca tylko tradycje gardneria\u0144sk\u0105 i aleksandryjsk\u0105, a nadrz\u0119dnego organu, kt\u00f3ry sprawowa\u0142by nad wiccanami kontrol\u0119, nie ma. Samo s\u0142owo m\u00f3wi wi\u0119c niewiele o tym, w co kto\u015b wierzy i co robi. Drugie: nie zak\u0142ada\u0107, jak\u0105 drog\u0105 ta osoba przysz\u0142a. Rozm\u00f3wcy Mality-Kr\u00f3l zaczynali zwykle w katolicyzmie o r\u00f3\u017cnym nasileniu zaanga\u017cowania albo w rodzinach oboj\u0119tnych religijnie, a zwykle nikt ich nie nawraca\u0142 (Anczyk, 2024), wi\u0119c gotowa opowie\u015b\u0107 o buncie przeciw Ko\u015bcio\u0142owi mo\u017ce do kogo\u015b nie pasowa\u0107. To moje wnioskowanie, nie wynik bada\u0144. Trzecie, uwaga <span style=\"color: #000080;\"><strong><a style=\"color: #000080;\" href=\"https:\/\/sensownie.com\/o-mnie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">psychoterapeuty<\/a><\/strong><\/span>: czy czyje\u015b wicca jest autentyczne, nie jest pytaniem, kt\u00f3re mam rozstrzyga\u0107. Wa\u017cniejsze jest, co ta praktyka robi w \u017cyciu cz\u0142owieka, bo o potrzebie pomocy decyduje jego cierpienie i funkcjonowanie, nie wybrana tradycja.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000;\"><span style=\"font-size: medium;\">Jaki dom maj\u0105 na my\u015bli tradycyjni wiccanie, m\u00f3wi\u0105c o powrocie, tego nie wiem, a cz\u0119\u015b\u0107 rozm\u00f3wc\u00f3w Mality-Kr\u00f3l odrzuca sam\u0105 t\u0119 metafor\u0119 (Anczyk, 2024). Najwi\u0119cej o do\u015bwiadczeniu takiego domu ma do powiedzenia ten, kto go odnalaz\u0142.<\/span><\/span><\/p>\n<h5 class=\"western\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\"><b>Bibliografia<\/b><\/span><\/h5>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Anczyk, A. (2024). W \u015bwiecie wsp\u00f3\u0142czesnych czarownic: Recepcja British Traditional Wicca w Polsce [Recenzja ksi\u0105\u017cki <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Polscy wiccanie. Studium religii prze\u017cywanej<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">, J. Malita-Kr\u00f3l]. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Studia Religiologica, 57<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(4), 47\u201352.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Anczyk, A., &amp; Malita-Kr\u00f3l, J. (2017). Women of power: The image of the witch and feminist movements in Poland. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies, 19<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(2), 205\u2013232.<\/span><u><\/u><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Galinsky, A. D., Wang, C. S., Whitson, J. A., Anicich, E. M., Hugenberg, K., &amp; Bodenhausen, G. V. (2013). The reappropriation of stigmatizing labels: The reciprocal relationship between power and self-labeling. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Psychological Science, 24<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(10), 2020\u20132029.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Grochowski, P. (2020). Stado i Kupa\u0142a w praktykach obrz\u0119dowych polskich rodzimowierc\u00f3w. O rewitalizacji \u017ar\u00f3de\u0142 etnograficznych i historycznych. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Etnolingwistyka. Pr<span style=\"color: #000000;\">oblemy J\u0119zyka i Kultury, 32<\/span><\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">, 213\u2013233.<\/span><u><\/u><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-family: Lato;\"><span style=\"font-size: medium;\">INFORM. (2020). <\/span><\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>A brief introduction to Wicca<\/i><\/span><\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><span style=\"font-size: medium;\">.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Ko\u015bnik, K., &amp; Hornowska, E. (2020). A preliminary quantitative study of the mysticism and religious maturity of contemporary Slavic Neopagans in Poland. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Religio: Revue pro religionistiku, 28<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(1), 73\u201393.<\/span><u><\/u><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Krajczy\u0144ska-Wujec, E. (2026, 16 stycznia). <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Popularity of pagan practices in Poland is growing<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">. Science in Poland.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2016). Wicca w polskim internecie: Raport z bada\u0144 terenowych. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Studia Religiologica, 49<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(3), 263\u2013276.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2021a). On choosing the place: The open Wiccan rituals in the city of Warsaw. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Nova Religio, 25<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(1), 108\u2013121.<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2021b). <i>Polscy wiccanie. Studium religii prze\u017cywanej<\/i>. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2022). Miejsca rytua\u0142\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych pogan w Krakowie. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Studia Religiologica, 55<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(1), 69\u201384.<\/span><u><\/u><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2024). The religious biographies of Polish Traditional Wiccans: Leaving the Catholic Church, conversion to Wicca, and the \u201ccoming home\u201d metaphor. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies, 24<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">(2), 133\u2013159.<\/span><u><\/u><\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"font-family: Lato; color: #000000; font-size: 16px;\">Malita-Kr\u00f3l, J. (2025). <i>W rytualnym kr\u0119gu. Opowie\u015b\u0107 o wsp\u00f3\u0142czesnych poganach w Polsce<\/i>. Otwarte.<\/span><\/p>\n<p align=\"left\"><span style=\"color: #000000; font-size: 16px;\"><span style=\"font-family: Lato;\">Zarzycki, Z. (2025). Pozycja prawna kult\u00f3w neopoga\u0144skich w Polsce i w wybranych pa\u0144stwach europejskich. <\/span><span style=\"font-family: Lato;\"><i>Przegl\u0105d Prawa Wyznaniowego, 16<\/i><\/span><span style=\"font-family: Lato;\">, 309\u2013335.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wicca to nazwa, kt\u00f3r\u0105 powszechnie okre\u015bla si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesne poga\u0144skie czarostwo (INFORM, 2020), religi\u0119 powsta\u0142\u0105 w Anglii w po\u0142owie XX wieku. Jej pocz\u0105tki wi\u0105\u017ce si\u0119 z latami czterdziestymi (Malita-Kr\u00f3l, 2016), a publicznie zacz\u0119\u0142a si\u0119 ujawnia\u0107 na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, po uchyleniu w 1951 roku brytyjskiej ustawy o czarownictwie (INFORM, 2020).<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2052,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[358,100,346,347,353,354,357],"class_list":["post-2025","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-czarostwo","tag-dobrostan","tag-ezoteryka","tag-okultyzm","tag-rodzimowierstwo","tag-stowarzyszenia-inicjacyjne","tag-wicca"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wicca\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wicca\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-11-17T07:08:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1530\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1020\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa\",\"datePublished\":\"2026-11-17T07:08:39+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/\"},\"wordCount\":2424,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/magia.jpg\",\"keywords\":[\"Czarostwo\",\"Dobrostan\",\"Ezoteryka\",\"Okultyzm\",\"Rodzimowierstwo\",\"Stowarzyszenia inicjacyjne\",\"Wicca\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/\",\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/magia.jpg\",\"datePublished\":\"2026-11-17T07:08:39+00:00\",\"description\":\"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/magia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/11\\\/magia.jpg\",\"width\":1530,\"height\":1020,\"caption\":\"wicca\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wicca\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/zaluski_jacek\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-za\u0142uski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wicca\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wicca\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-11-17T07:08:39+00:00","og_image":[{"width":1530,"height":1020,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa","datePublished":"2026-11-17T07:08:39+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/"},"wordCount":2424,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg","keywords":["Czarostwo","Dobrostan","Ezoteryka","Okultyzm","Rodzimowierstwo","Stowarzyszenia inicjacyjne","Wicca"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/","name":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg","datePublished":"2026-11-17T07:08:39+00:00","description":"Wicca w Polsce: jak tradycja sprowadzona z Anglii r\u00f3\u017cni si\u0119 od rodzimowierstwa i co o wiccanach wiadomo z bada\u0144, a czego brakuje.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/magia.jpg","width":1530,"height":1020,"caption":"wicca"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wicca\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wsp\u00f3\u0142czesne tradycje neopoga\u0144skie w Polsce (2). Wicca w Polsce na tle rodzimowierstwa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.instagram.com\/zaluski_jacek\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-za\u0142uski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2025"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2032,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2025\/revisions\/2032"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}