{"id":1910,"date":"2026-09-22T06:44:48","date_gmt":"2026-09-22T06:44:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=1910"},"modified":"2026-09-22T06:44:48","modified_gmt":"2026-09-22T06:44:48","slug":"asertywnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/asertywnosc\/","title":{"rendered":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci"},"content":{"rendered":"

Policz, ile razy w ci\u0105gu jednego zwyczajnego dnia powiedzia\u0142a\u015b \u201eprzepraszam\u201d. Nie tylko wtedy, gdy naprawd\u0119 kogo\u015b zawiod\u0142\u0105\u015b, ale te\u017c wtedy, gdy zada\u0142\u0105\u015b pytanie na spotkaniu, poprosi\u0142\u0105\u015b kogo\u015b o przesuni\u0119cie si\u0119 w autobusie, odpisa\u0142\u0105\u015b kole\u017cance po trzech dniach zw\u0142oki albo po prostu mia\u0142\u0105\u015b inne zdanie ni\u017c rozm\u00f3wca. <\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Dla wielu os\u00f3b taki rachunek wychodzi zaskakuj\u0105co wysoko, a \u201eprzepraszam\u201d dawno przesta\u0142o by\u0107 odpowiedzi\u0105 na konkretn\u0105 szkod\u0119 i zamieni\u0142o si\u0119 w co\u015b w rodzaju j\u0119zykowego odruchu, uruchamianego zanim jeszcze zd\u0105\u017cymy pomy\u015ble\u0107, czy komukolwiek co\u015b si\u0119 w danej sytuacji sta\u0142o.<\/span><\/p>\n

R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi dwoma rodzajami \u201eprzepraszam\u201d jest z psychologicznego punktu widzenia ogromna, a jej nieznajomo\u015b\u0107 kosztuje sporo, zar\u00f3wno w postaci przewlek\u0142ego napi\u0119cia, jak i w postaci realnych granic, kt\u00f3re gdzie\u015b po drodze si\u0119 rozmy\u0142y. Warto wi\u0119c roz\u0142o\u017cy\u0107 ten mechanizm na cz\u0119\u015bci, zanim przejdziemy do tego, co realnie da si\u0119 z nim zrobi\u0107.<\/span><\/p>\n

Nie chodzi o dobre wychowanie, tylko o pr\u00f3g<\/b><\/span><\/h4>\n

Schumann i Ross (2010) sprawdzili to bardzo konkretnie. Poprosili sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu sze\u015bciu student\u00f3w, \u017ceby przez dwana\u015bcie dni prowadzili dziennik, w kt\u00f3rym notowali ka\u017cde przewinienie, kt\u00f3re pope\u0142nili albo kt\u00f3rego stali si\u0119 ofiar\u0105, oraz to, czy nast\u0105pi\u0142y za nie przeprosiny. Kobiety w tym badaniu przeprasza\u0142y cz\u0119\u015bciej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, ale te\u017c cz\u0119\u015bciej zg\u0142asza\u0142y, \u017ce pope\u0142ni\u0142y co\u015b, co uzna\u0142y za warte przeprosin. Kiedy autorzy policzyli, jaki odsetek uznanych przewinie\u0144 ko\u0144czy\u0142 si\u0119 przeprosinami, r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kobietami a m\u0119\u017cczyznami praktycznie znikn\u0119\u0142a: obie grupy przeprasza\u0142y za oko\u0142o 80% tego, co same zakwalifikowa\u0142y jako b\u0142\u0105d (Schumann & Ross, 2010). Problemem nie jest wi\u0119c r\u00f3\u017cnica w sk\u0142onno\u015bci do przepraszania, tylko r\u00f3\u017cnica w tym, co w og\u00f3le trafia na list\u0119 rzeczy wymagaj\u0105cych naprawy.<\/span><\/p>\n

Ten sam mechanizm, pr\u00f3g percepcji tego, co jest, a co nie jest przewinieniem, wydaje si\u0119 dzia\u0142a\u0107 niezale\u017cnie od p\u0142ci u os\u00f3b z tendencj\u0105 do l\u0119ku, wysok\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105 na cudze reakcje albo histori\u0105 wychowania, w kt\u00f3rym niezadowolenie rodzica bywa\u0142o nieprzewidywalne i dotyczy\u0142o rzeczy z pozoru drobnych. Je\u015bli w dzieci\u0144stwie<\/a><\/strong><\/span> podniesiony ton g\u0142osu albo ch\u0142odne spojrzenie mog\u0142y spada\u0107 z powod\u00f3w, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 przewidzie\u0107, doros\u0142y m\u00f3zg uczy si\u0119 traktowa\u0107 praktycznie ka\u017cd\u0105 interakcj\u0119 jako potencjalnie ryzykown\u0105 i zawczasu wysy\u0142a\u0107 sygna\u0142 ust\u0119pstwa. \u201ePrzepraszam\u201d w tej roli nie jest komunikatem o winie. Jest sygna\u0142em sprawdzaj\u0105cym, jak druga strona zareaguje, zanim jeszcze co\u015b naprawd\u0119 si\u0119 wydarzy.<\/span><\/p>\n

Heimberg i wsp\u00f3\u0142pracownicy (1983), badaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie student\u00f3w, zwyk\u0142ych doros\u0142ych i pacjent\u00f3w psychiatrycznych, wykazali, \u017ce osoby nieasertywne we wszystkich trzech grupach cz\u0119\u015bciej ni\u017c osoby asertywne zg\u0142asza\u0142y negatywne my\u015bli o sobie w trakcie trudnych interakcji spo\u0142ecznych (Heimberg et al., 1983). Ten wewn\u0119trzny komentarz<\/a><\/strong><\/span>, co\u015b w rodzaju sta\u0142ego szeptu, \u017ce w\u0142a\u015bnie powiedziane s\u0142owo by\u0142o niew\u0142a\u015bciwe albo \u017ce kto\u015b si\u0119 teraz obrazi, jest dok\u0142adnie tym, co uruchamia \u201eprzepraszam\u201d, zanim jeszcze druga strona zd\u0105\u017cy w og\u00f3le zareagowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Kiedy przeprosiny przestaj\u0105 by\u0107 komunikatem<\/b><\/span><\/h4>\n

Jednorazowe \u201eprzepraszam\u201d wypowiedziane odruchowo niewiele kosztuje. Problem zaczyna si\u0119, kiedy taki odruch powtarza si\u0119 dziesi\u0105tki razy dziennie i zamienia si\u0119 w sta\u0142y spos\u00f3b wchodzenia w kontakt z innymi lud\u017ami. Hafner i Spence (1988), w badaniu ma\u0142\u017ce\u0144stw trwaj\u0105cych od kilku do kilkunastu lat, wykazali, \u017ce niska asertywno\u015b\u0107 u kt\u00f3regokolwiek z partner\u00f3w wi\u0105za\u0142a si\u0119 z gorszymi konsekwencjami<\/a><\/strong><\/span> dla ca\u0142ej relacji, a u kobiet konkretnie z podwy\u017cszonym poczuciem winy i l\u0119ku (Hafner & Spence, 1988). To dobrze pokazuje, \u017ce mechanizm, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy, nie jest tylko stylem komunikacji, ale zostawia realny emocjonalny osad.<\/span><\/p>\n

Riggio i wsp\u00f3\u0142pracownicy (1990), w du\u017cym badaniu przeprowadzonym na studentach, wykazali dodatni\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy poziomem umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, w tym asertywno\u015bci\u0105, a poczuciem w\u0142asnej warto\u015bci<\/a><\/strong><\/span> (Riggio et al., 1990), a Sarkova i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2013), w badaniu m\u0142odzie\u017cy, potwierdzili podobny zwi\u0105zek, obejmuj\u0105cy tak\u017ce og\u00f3lne psychologiczne samopoczucie (Sarkova et al., 2013). Bijstra i wsp\u00f3\u0142pracownicy (1994) dodaj\u0105 do tego obrazu jeszcze jeden element: nieasertywni nastolatkowie w ich badaniu nie tylko oceniali siebie gorzej, ale te\u017c, oceniani obiektywnie, radzili sobie s\u0142abiej w konkretnych sytuacjach spo\u0142ecznych, a nie tylko subiektywnie czuli si\u0119 gorzej (Bijstra et al., 1994). Osoba, kt\u00f3ra latami wysy\u0142a sygna\u0142 ust\u0119pstwa zamiast komunikowa\u0107, czego faktycznie chce, uczy si\u0119 jednocze\u015bnie, \u017ce jej potrzeby s\u0105 czym\u015b, co trzeba maskowa\u0107, \u017ceby nie zaj\u0105\u0107 za du\u017co miejsca. Z czasem to przekonanie zaczyna dzia\u0142a\u0107 samo, bez \u017cadnego zewn\u0119trznego powodu.<\/span><\/p>\n

Speed i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2018), w przegl\u0105dzie po\u015bwi\u0119conym treningowi asertywno\u015bci, opisuj\u0105 przypadek m\u0119\u017cczyzny po trzydziestce, u kt\u00f3rego rok pracy nad asertywno\u015bci\u0105 wyeliminowa\u0142 odruchowe \u201eprzepraszam\u201d, towarzysz\u0105cy mu wcze\u015bniej sta\u0142y niepok\u00f3j i poczucie winy<\/a><\/strong><\/span>, a tak\u017ce u\u015bmiech maskuj\u0105cy niezgod\u0119 na to, na co si\u0119 w\u0142a\u015bnie zgodzi\u0142 (Speed et al., 2018). To nie jest tylko historia o nauce nowej formu\u0142ki. To historia o tym, \u017ce kto\u015b przesta\u0142 traktowa\u0107 swoje w\u0142asne zdanie jako co\u015b, co domy\u015blnie wymaga przeprosin. Zmieni\u0142 si\u0119 dok\u0142adnie ten pr\u00f3g, o kt\u00f3rym pisali Schumann i Ross: to, co wcze\u015bniej automatycznie trafia\u0142o na list\u0119 \u201eco\u015b nie tak\u201d, przesta\u0142o tam trafia\u0107, bo lista w og\u00f3le si\u0119 skr\u00f3ci\u0142a.<\/span><\/p>\n

Asertywno\u015b\u0107: ani uleg\u0142o\u015b\u0107, ani agresja<\/b><\/span><\/h4>\n

Termin wprowadzi\u0142 do terapii behawioralnej Wolpe (1968), kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142, \u017ce otwarte wyra\u017canie w\u0142asnych my\u015bli i uczu\u0107 potrafi obni\u017ca\u0107 poziom l\u0119ku niemal tak skutecznie jak trening relaksacyjny<\/a><\/strong><\/span>. Kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej Alberti i Emmons (2017) napisali pierwsz\u0105 popularn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 na ten temat, w kt\u00f3rej zdefiniowali asertywno\u015b\u0107 jako prawo do bycia autorem w\u0142asnego \u017cycia i dzia\u0142ania zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami, potrzebami i uczuciami, bez odbierania tego prawa innym (Alberti & Emmons, 2017). Ta ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 definicji ginie czasem w potocznym rozumieniu s\u0142owa, w kt\u00f3rym asertywno\u015b\u0107 miewa nies\u0142uszn\u0105 reputacj\u0119 synonimu bezwzgl\u0119dno\u015bci. Nie jest przy tym przypadkiem, \u017ce popularno\u015b\u0107 tej idei w Stanach Zjednoczonych ros\u0142a w latach siedemdziesi\u0105tych r\u00f3wnolegle z ruchem praw obywatelskich i drug\u0105 fal\u0105 feminizmu: chodzi\u0142o dos\u0142ownie o to samo, o prawo os\u00f3b z pozycji s\u0142abszej do wyra\u017cania potrzeb bez konieczno\u015bci przepraszania za samo ich istnienie (Speed et al., 2018).<\/span><\/p>\n

W praktyce klinicznej patrzy si\u0119 na asertywno\u015b\u0107 jako na continuum, na jednym ko\u0144cu kt\u00f3rego le\u017cy uleg\u0142o\u015b\u0107, a na drugim agresja<\/a><\/strong><\/span> (Speed et al., 2018). Osoba uleg\u0142a komunikuje swoje potrzeby rzadko, niejasno albo wcale, cz\u0119sto w obawie przed konfliktem, odrzuceniem albo tym, \u017ce zostanie odebrana jako niewdzi\u0119czna. Osoba agresywna komunikuje potrzeby, ale robi to kosztem cudzych praw. Asertywno\u015b\u0107 mie\u015bci si\u0119 dok\u0142adnie pomi\u0119dzy: to umiej\u0119tno\u015b\u0107 powiedzenia, czego si\u0119 chce albo nie chce, bez nadmiernego usuwania siebie z r\u00f3wnania i bez przekraczania granic drugiej osoby. Empatii to nie ujmuje. Osoba asertywna mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 koledze z pracy, kt\u00f3ry prosi o zamian\u0119 zmiany, i mimo to zosta\u0107 kim\u015b, z kim ten kolega dalej chce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce odmowa by\u0142a jasna i spokojna, bez przepraszania i bez kontrataku. Zdefiniowana w ten spos\u00f3b asertywno\u015b\u0107 nie jest cech\u0105, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 rodzi albo nie, tylko zestawem umiej\u0119tno\u015bci behawioralnych i poznawczych, kt\u00f3re mo\u017cna wy\u0107wiczy\u0107 w ka\u017cdym wieku, g\u0142\u00f3wnie poprzez restrukturyzacj\u0119 poznawcz\u0105 my\u015bli o tym, co si\u0119 stanie, je\u015bli co\u015b powiem bez przepraszania, oraz przez trening behawioralny nowego, prostszego sformu\u0142owania.<\/span><\/p>\n

Dowody na to, \u017ce tego da si\u0119 nauczy\u0107<\/b><\/span><\/h4>\n

Odpowied\u017a z bada\u0144 wychodzi twierdz\u0105ca, cho\u0107 samo pytanie ma ciekaw\u0105 histori\u0119. W latach siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych trening asertywno\u015bci by\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych narz\u0119dzi terapii behawioralnej, a potem, jak opisuj\u0105 Speed i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2018), praktycznie znikn\u0105\u0142 z g\u0142\u00f3wnego obiegu badawczego, kiedy priorytety finansowania przesun\u0119\u0142y si\u0119 w stron\u0119 leczenia konkretnych zaburze\u0144 z klasyfikacji DSM, a nie mechanizm\u00f3w przekrojowych, takich jak asertywno\u015b\u0107. Sam mechanizm nie sta\u0142 si\u0119 przez to mniej istotny. Zacz\u0105\u0142 po prostu wyst\u0119powa\u0107 pod innymi nazwami, na przyk\u0142ad jako modu\u0142 \u201eskuteczno\u015bci interpersonalnej\u201d w dialektycznej terapii behawioralnej (Speed et al., 2018).<\/span><\/p>\n

Metaanalizy por\u00f3wnuj\u0105ce r\u00f3\u017cne formy psychoterapii depresji, w tym analiza Bartha i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w (2013) obejmuj\u0105ca siedem metod terapeutycznych, wykaza\u0142y, \u017ce treningi umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych, zbudowane w du\u017cej mierze na komponentach asertywno\u015bci, wypada\u0142y por\u00f3wnywalnie do innych uznanych metod, takich jak terapia poznawczo-behawioralna (Barth et al., 2013; Cuijpers et al., 2008). Uczciwo\u015b\u0107 wymaga jednak zaznaczenia, \u017ce liczba bada\u0144 kwalifikuj\u0105cych si\u0119 do tych metaanaliz bywa\u0142a skromna: Cuijpers i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2008) znale\u017ali tylko pi\u0119\u0107 bada\u0144 nad sam\u0105 asertywno\u015bci\u0105 odpowiadaj\u0105cych ich kryteriom, a Barth i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2013) siedem. Trening asertywno\u015bci ma wi\u0119c mocne, ale w\u0119\u017csze ni\u017c w przypadku g\u0142\u00f3wnych nurt\u00f3w terapii, wsparcie liczbowe.<\/span><\/p>\n

Nowsze badania zaczynaj\u0105 t\u0119 baz\u0119 uzupe\u0142nia\u0107. Hagberg i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2023) przydzielili losowo 210 doros\u0142ych do o\u015bmiotygodniowego internetowego treningu asertywno\u015bci prowadzonego przez terapeut\u0119, wersji samodzielnej tego samego programu albo listy czekaj\u0105cych. W obu wariantach treningu odnotowano du\u017ce r\u00f3\u017cnice wzgl\u0119dem listy czekaj\u0105cych w poziomie asertywno\u015bci, si\u0119gaj\u0105ce co najmniej 0,95 w przyj\u0119tej mierze efektu, utrzymuj\u0105ce si\u0119 jeszcze rok po zako\u0144czeniu programu (Hagberg et al., 2023). Osoby korzystaj\u0105ce z wersji prowadzonej przez terapeut\u0119 i te pracuj\u0105ce samodzielnie osi\u0105ga\u0142y przy tym zbli\u017cone rezultaty, co ma praktyczne znaczenie: skuteczna praca nad asertywno\u015bci\u0105 nie musi wymaga\u0107 cotygodniowych sesji z terapeut\u0105, \u017ceby przynie\u015b\u0107 trwa\u0142\u0105 zmian\u0119. Trening obni\u017cy\u0142 te\u017c objawy l\u0119ku spo\u0142ecznego i poprawi\u0142 og\u00f3lne samopoczucie, a klinicznie istotn\u0105 popraw\u0119, zale\u017cnie od zastosowanej miary, odnotowano u 19\u201336% uczestnik\u00f3w. Asertywno\u015b\u0107 zachowuje si\u0119 wi\u0119c w badaniach jak umiej\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 da si\u0119 wy\u0107wiczy\u0107. Rok to w psychoterapii d\u0142ugi czas.<\/span><\/p>\n

Co z tym zrobi\u0107 w praktyce<\/b><\/span><\/h4>\n

Z tego, co pokazuj\u0105 badania, wynikaj\u0105 dla mnie trzy praktyczne kierunki pracy, niezale\u017cnie od tego, czy kto\u015b dzia\u0142a samodzielnie, czy w ramach psychoterapii<\/a><\/strong><\/span>. Pierwsze: zanim przeprosiny wyjd\u0105 z ust, warto na chwil\u0119 si\u0119 zatrzyma\u0107 i sprawdzi\u0107, czy druga strona rzeczywi\u015bcie ponios\u0142a jak\u0105\u015b szkod\u0119, czy to ja czuj\u0119 si\u0119 niezr\u0119cznie, zajmuj\u0105c miejsce, maj\u0105c inne zdanie albo prosz\u0105c o co\u015b dla siebie. To rozr\u00f3\u017cnienie samo w sobie nie usuwa przeprosin, ale pozwala zobaczy\u0107, ile z nich w og\u00f3le nie mia\u0142o dotyczy\u0107 \u017cadnej winy<\/a><\/strong><\/span>. W praktyce pomaga nawet bardzo prosta regu\u0142a: przeprosiny nale\u017c\u0105 si\u0119 za konkretne dzia\u0142anie, kt\u00f3re kogo\u015b kosztowa\u0142o czas, komfort albo co\u015b innego wymiernego, a nie za samo zaistnienie w przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 dzielimy z innymi lud\u017ami.<\/span><\/p>\n

Drugie: tam, gdzie przeprosiny okazuj\u0105 si\u0119 odruchem, a nie odpowiedzi\u0105 na realn\u0105 sytuacj\u0119, pomaga zamiana ich na neutralny, konkretny opis. \u201ePrzepraszam za sp\u00f3\u017anienie\u201d wypowiadane, kiedy nikt si\u0119 nie sp\u00f3\u017ani\u0142, mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 prostym rozpocz\u0119ciem rozmowy. \u201ePrzepraszam, \u017ce pytam\u201d mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 samym pytaniem. Pomaga te\u017c prze\u0107wiczenie nowego zdania na g\u0142os, najlepiej zanim naprawd\u0119 dojdzie do rozmowy, bo mi\u0119\u015bnie mowy i intonacja ucz\u0105 si\u0119 nowego wzorca podobnie jak reszta cia\u0142a uczy si\u0119 nowego ruchu. To dok\u0142adnie te dwa mechanizmy, restrukturyzacja poznawcza i trening behawioralny<\/a><\/strong><\/span> nowego sformu\u0142owania, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 opisanych wy\u017cej bada\u0144. Dobrze zaczyna\u0107 od sytuacji o niskiej stawce, na przyk\u0142ad od rozm\u00f3w z osobami, z kt\u00f3rymi ryzyko niezadowolenia jest najmniejsze, a nie od razu od najbardziej obci\u0105\u017conej relacji.<\/span><\/p>\n

Trzecie: cel tej pracy to nie wyzerowanie liczby przeprosin, tylko odzyskanie dla nich znaczenia. Kiedy \u201eprzepraszam\u201d pojawia si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w sytuacjach, w kt\u00f3rych naprawd\u0119 komu\u015b co\u015b si\u0119 sta\u0142o, staje si\u0119 znowu tym, czym powinno by\u0107: konkretn\u0105 informacj\u0105 o odpowiedzialno\u015bci, a nie t\u0142em ka\u017cdego wypowiedzianego zdania. To rozr\u00f3\u017cnienie jest te\u017c form\u0105 szacunku, wobec innych i wobec siebie: m\u00f3wi otoczeniu, \u017ce traktujemy ich odczucia powa\u017cnie tam, gdzie naprawd\u0119 ich dotkn\u0119li\u015bmy, a nam samym, \u017ce w\u0142asne zdanie nie wymaga domy\u015blnego uzasadnienia.<\/span><\/p>\n

Podczas konsultacji<\/a><\/strong><\/span> zdarza si\u0119, \u017ce prosz\u0119 kogo\u015b, \u017ceby przez tydzie\u0144 zlicza\u0142, ile razy powiedzia\u0142 \u201eprzepraszam\u201d, i \u017ceby przy ka\u017cdym zapisie dopisa\u0142 jedno s\u0142owo: za co. Rzadko zdarza si\u0119, \u017ceby ta kolumna zape\u0142ni\u0142a si\u0119 czym\u015b, co obiektywnie zas\u0142ugiwa\u0142o na przeprosiny. Wynik bywa zaskakuj\u0105cy nie dlatego, \u017ce liczba jest wysoka, ale dlatego, \u017ce kolumna \u201eza co\u201d w wi\u0119kszo\u015bci wierszy zostaje pusta albo wype\u0142niona czym\u015b, co trudno nazwa\u0107 przewinieniem: spyta\u0142em, poprosi\u0142em, sp\u00f3\u017ani\u0142em si\u0119 o dwie minuty do rozmowy, kt\u00f3r\u0105 i tak zaczynali\u015bmy zdalnie. Czasem jedyn\u0105 \u201ewin\u0105\u201d jest to, \u017ce kto\u015b w og\u00f3le zabra\u0142 g\u0142os. To \u0107wiczenie samo w sobie niczego nie leczy, ale cz\u0119sto jest pierwszym momentem, w kt\u00f3rym ten odruch staje si\u0119 w og\u00f3le widoczny. A rzeczy, kt\u00f3re widzimy, du\u017co \u0142atwiej jest zacz\u0105\u0107 zmienia\u0107 ni\u017c te, kt\u00f3re po prostu dziej\u0105 si\u0119 w tle, dzie\u0144 po dniu, bez \u017cadnego \u015bwiadka.<\/span><\/p>\n

Bibliografia<\/b><\/span><\/h5>\n

Alberti, R., & Emmons, M. (2017).\u00a0Your perfect right: Assertiveness and equality in your life and relationships<\/i>. new harbinger publications. <\/span><\/p>\n

Barth, J., Munder, T., Gerger, H., N\u00fcesch, E., Trelle, S., Znoj, H., … Cuijpers, P. (2013). Comparative efficacy of seven psychotherapeutic interventions for patients with depression: A network meta-analysis. <\/span>PLoS Medicine, 10<\/i><\/span>, e1001454.<\/span><\/span><\/p>\n

Bijstra, J. O., Bosma, H. A., & Jackson, S. (1994). The relationship between social skills and psycho-social functioning in early adolescence. <\/span>Personality and Individual Differences, 16<\/i><\/span>, 767\u2013776.<\/span><\/span><\/p>\n

Cuijpers, P., van Straten, A., Andersson, G., & van Oppen, P. (2008). Psychotherapy for depression in adults: A meta-analysis of comparative outcome studies. <\/span>Journal of Consulting and Clinical Psychology, 76<\/i><\/span>, 909\u2013922.<\/span><\/span><\/p>\n

Hafner, R. J., & Spence, N. S. (1988). Marriage duration, marital adjustment and psychological symptoms: A cross-sectional study. <\/span>Journal of Clinical Psychology, 44<\/i><\/span>(3), 309\u2013316.<\/span><\/span><\/p>\n

Hagberg, T., Manhem, P., Oscarsson, M., Michel, F., Andersson, G., & Carlbring, P. (2023). Efficacy of transdiagnostic cognitive-behavioral therapy for assertiveness: A randomized controlled trial. <\/span>Internet Interventions, 32<\/i><\/span>, artyku\u0142 100629.<\/span><\/span><\/p>\n

Heimberg, R. G., Chiauzzi, E. J., Becker, R. E., & Madrazo-Peterson, R. (1983). Cognitive mediation of assertive behavior: An analysis of the self-statement patterns of college students, psychiatric patients, and normal adults. <\/span>Cognitive Therapy and Research, 7<\/i><\/span>, 455\u2013463.<\/span><\/span><\/p>\n

Riggio, R. E., Throckmorton, B., & DePaola, S. (1990). Social skills and self-esteem. <\/span>Personality and Individual Differences, 11<\/i><\/span>, 799\u2013804.<\/span><\/span><\/p>\n

Sarkova, M., Bacikova-Sleskova, M., Orosova, O., Madarasova Geckova, A., Katreniakova, Z., Klein, D., … van Dijk, J. P. (2013). Associations between assertiveness, psychological well-being, and self-esteem in adolescents. <\/span>Journal of Applied Social Psychology, 43<\/i><\/span>, 147\u2013154.<\/span><\/span><\/p>\n

Schumann, K., & Ross, M. (2010). Why women apologize more than men: Gender differences in thresholds for perceiving offensive behavior. Psychological Science, 21<\/i>(11), 1649\u20131655. <\/span><\/p>\n

Speed, B. C., Goldstein, B. L., & Goldfried, M. R. (2018). Assertiveness training: A forgotten evidence-based treatment. <\/span>Clinical Psychology: Science and Practice, 25<\/i><\/span>(1), 1\u201320.<\/span><\/span><\/p>\n

Wolpe, J. (1968). Psychotherapy by reciprocal inhibition.\u00a0Conditional reflex: a Pavlovian journal of research & therapy<\/i>,\u00a03<\/i>(4), 234-240.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Policz, ile razy w ci\u0105gu jednego zwyczajnego dnia powiedzia\u0142a\u015b \u201eprzepraszam\u201d. Nie tylko wtedy, gdy naprawd\u0119 kogo\u015b zawiod\u0142\u0105\u015b, ale te\u017c wtedy, gdy zada\u0142\u0105\u015b pytanie na spotkaniu, poprosi\u0142\u0105\u015b kogo\u015b o przesuni\u0119cie si\u0119 w autobusie, odpisa\u0142\u0105\u015b kole\u017cance po trzech dniach zw\u0142oki albo po prostu mia\u0142\u0105\u015b inne zdanie ni\u017c rozm\u00f3wca.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[102,349,100,97,334,126,129,114,338,99,106,101],"class_list":["post-1910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-agresja-i-przemoc","tag-asertywnosc","tag-dobrostan","tag-pomoc-psychologiczna","tag-psychologia-biznesu","tag-psychologia-zdrowia","tag-psychomanipulacje","tag-psychoterapia","tag-rozwoj-mezczyzn","tag-samodoskonalenie","tag-umiejetnosci-miekkie","tag-wewnetrzne-dziecko"],"yoast_head":"\nJak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/asertywnosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/asertywnosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-22T06:44:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"784\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1168\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci\",\"datePublished\":\"2026-09-22T06:44:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/\"},\"wordCount\":2514,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/asertywnosc.jpg\",\"keywords\":[\"Agresja i przemoc\",\"Asertywno\u015b\u0107\",\"Dobrostan\",\"Pomoc psychologiczna\",\"Psychologia biznesu\",\"Psychologia zdrowia\",\"Psychomanipulacje\",\"Psychoterapia\",\"Rozw\u00f3j m\u0119\u017cczyzn\",\"Samodoskonalenie\",\"Umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie\",\"Wewn\u0119trzne dziecko\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/\",\"name\":\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/asertywnosc.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-22T06:44:48+00:00\",\"description\":\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/asertywnosc.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/09\\\/asertywnosc.jpg\",\"width\":784,\"height\":1168,\"caption\":\"m\u00f3wienie nie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/asertywnosc\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/zaluski_jacek\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-za\u0142uski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/asertywnosc\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/asertywnosc\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-09-22T06:44:48+00:00","og_image":[{"width":784,"height":1168,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci","datePublished":"2026-09-22T06:44:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/"},"wordCount":2514,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg","keywords":["Agresja i przemoc","Asertywno\u015b\u0107","Dobrostan","Pomoc psychologiczna","Psychologia biznesu","Psychologia zdrowia","Psychomanipulacje","Psychoterapia","Rozw\u00f3j m\u0119\u017cczyzn","Samodoskonalenie","Umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie","Wewn\u0119trzne dziecko"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/","name":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg","datePublished":"2026-09-22T06:44:48+00:00","description":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Psycholog wyja\u015bnia mechanizm nawykowego przepraszania i sposoby na trening asertywno\u015bci.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/asertywnosc.jpg","width":784,"height":1168,"caption":"m\u00f3wienie nie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/asertywnosc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak przesta\u0107 przeprasza\u0107 za wszystko? Rzecz o asertywno\u015bci"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.instagram.com\/zaluski_jacek\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-za\u0142uski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1910"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1918,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1910\/revisions\/1918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}