{"id":1874,"date":"2026-09-01T05:37:19","date_gmt":"2026-09-01T05:37:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=1874"},"modified":"2026-09-01T05:37:19","modified_gmt":"2026-09-01T05:37:19","slug":"urlopy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/urlopy\/","title":{"rendered":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem…"},"content":{"rendered":"

Ostatni tydzie\u0144 sierpnia ma w polskich biurach sw\u00f3j charakterystyczny rytm. Wraca kto\u015b opalony, kto\u015b inny pyta \u201ei jak by\u0142o\u201d, kto\u015b trzeci pokazuje trzy zdj\u0119cia z telefonu, zanim rozmowa i tak wr\u00f3ci do skrzynki mailowej, kt\u00f3ra czeka\u0142a od dw\u00f3ch tygodni. Ten rytua\u0142 ma jednak zaskakuj\u0105co kr\u00f3tki termin wa\u017cno\u015bci. W psychologii pracy zjawisko to ma nawet swoj\u0105 nazw\u0119: efekt wygaszania (fade-out effect<\/i>).<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

To nie jest kwestia s\u0142abej woli ani nieumiej\u0119tno\u015bci odpoczywania. To jeden z lepiej udokumentowanych, a najrzadziej g\u0142o\u015bno wypowiadanych wynik\u00f3w psychologii pracy: korzy\u015bci z urlopu potrafi\u0105 znikn\u0105\u0107 r\u00f3wnie szybko, jak si\u0119 pojawi\u0142y, czasem w ci\u0105gu zaledwie kilku dni od powrotu do obowi\u0105zk\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Ile trwa ulga po urlopie<\/b><\/span><\/h4>\n

Zacznijmy od samego tytu\u0142owego stwierdzenia. Westman i Eden (1997) zbadali 76 urz\u0119dnik\u00f3w przed urlopem, w jego trakcie i dwukrotnie po powrocie do pracy. Dwa pomiary sprzed wyjazdu nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105, wi\u0119c sama antycypacja urlopu jeszcze nie pomaga\u0142a. Poziom wypalenia<\/a><\/span><\/strong> rzeczywi\u015bcie spada\u0142 dopiero w czasie wolnym, ale ju\u017c trzy dni po powrocie wraca\u0142 cz\u0119\u015bciowo do stanu sprzed wyjazdu, a po trzech tygodniach osi\u0105ga\u0142 go w ca\u0142o\u015bci. Nie trzy miesi\u0105ce, nie ca\u0142a jesie\u0144 naznaczona przeci\u0105\u017ceniem. Trzy tygodnie.<\/span><\/p>\n

K\u00fchnel i Sonnentag (2011) posz\u0142y o krok dalej i prze\u015bledzi\u0142y 131 nauczycieli w czterech punktach czasowych: ostatni dzie\u0144 pracy przed dwutygodniowym urlopem, pierwszy dzie\u0144 pracy po powrocie, koniec drugiego tygodnia pracy i koniec czwartego. Taki uk\u0142ad, powtarzane pomiary tych samych os\u00f3b w czasie, zamiast jednorazowej ankiety, pozwala zobaczy\u0107 nie tylko to, czy urlop pomaga, ale i to, jak szybko ta pomoc si\u0119 rozmywa. Wyczerpanie emocjonalne, mierzone na skali od 0 do 6, spad\u0142o z 2,95 do 1,55 zaraz po urlopie, po czym zacz\u0119\u0142o rosn\u0105\u0107: do 2,43 po dw\u00f3ch tygodniach pracy i do 2,88 po czterech, czyli niemal do punktu wyj\u015bcia. Zaanga\u017cowanie w prac\u0119 pod\u0105\u017ca\u0142o t\u0105 sam\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 w drug\u0105 stron\u0119: wzrost z 3,06 do 3,45 zaraz po urlopie, spadek do 3,20 po dw\u00f3ch tygodniach i do 3,11 po czterech. Same autorki nie zostawiaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: dobroczynne skutki urlopu ust\u0119puj\u0105 w ci\u0105gu miesi\u0105ca od powrotu do pracy.<\/span><\/p>\n

Wzorzec ten nie ogranicza si\u0119 do nauczycieli czy urz\u0119dnik\u00f3w. Podobny obraz wy\u0142ania si\u0119 z metaanaliz, czyli bada\u0144 \u0142\u0105cz\u0105cych wyniki wielu niezale\u017cnych projekt\u00f3w, prowadzonych w najr\u00f3\u017cniejszych bran\u017cach. De Bloom i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2009) przeanalizowali siedem bada\u0144 nad zdrowiem i dobrostanem<\/a><\/strong><\/span> po urlopie i doszli do wniosku, \u017ce poprawa faktycznie nast\u0119puje, ale zanika ju\u017c w ci\u0105gu pierwszego tygodnia powrotu do pracy. Speth i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2023) powt\u00f3rzyli to sprawdzenie na szersz\u0105 skal\u0119: trzyna\u015bcie bada\u0144, 1428 os\u00f3b, \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 urlopu 11 dni. Wyniki potwierdzaj\u0105 t\u0119 sam\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107 z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 precyzj\u0105: dobrostan poprawia si\u0119 po urlopie w stopniu umiarkowanym (d = 0,25), najsilniej w zakresie afektu pozytywnego<\/a><\/strong><\/span>, afektu negatywnego, stresu i wyczerpania (d = 0,18\u20130,38), za to satysfakcja z \u017cycia jako taka w\u0142a\u015bciwie si\u0119 nie zmienia (d = 0,10). Po pierwszym tygodniu z powrotem w pracy r\u00f3\u017cnice wzgl\u0119dem stanu sprzed urlopu przestaj\u0105 by\u0107 statystycznie istotne (d \u2264 0,12). Urlop poprawia wi\u0119c nastr\u00f3j, nie zmienia oceny w\u0142asnego \u017cycia, a i ten skromniejszy efekt na nastr\u00f3j znika, zanim zd\u0105\u017cymy rozpakowa\u0107 walizk\u0119 po raz drugi.<\/span><\/p>\n

Mechanizm<\/b><\/span><\/h4>\n

Sk\u0105d bierze si\u0119 ta prawid\u0142owo\u015b\u0107? Psychologia oferuje tu dwa uzupe\u0142niaj\u0105ce si\u0119 wyja\u015bnienia: jedno na poziomie og\u00f3lnej teorii dobrostanu, drugie znacznie bardziej konkretne.<\/span><\/p>\n

Pierwsze to adaptacja hedonistyczna, zjawisko, kt\u00f3re Diener i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2006) opisali w artykule rewiduj\u0105cym wcze\u015bniejsz\u0105, zbyt uproszczon\u0105 teori\u0119 tak zwanej bie\u017cni hedonistycznej. Zgodnie z pierwotn\u0105 wersj\u0105 tej teorii ka\u017cdy z nas ma punkt odniesienia, poziom dobrostanu, do kt\u00f3rego wraca po ka\u017cdym wzlocie i ka\u017cdym spadku formy, niezale\u017cnie od tego, co akurat wydarzy\u0142o si\u0119 w \u017cyciu. To mechanizm znany ka\u017cdemu, kto kiedy\u015b dosta\u0142 podwy\u017ck\u0119: euforia pierwszych dni ust\u0119puje miejsca nowej normalno\u015bci, w kt\u00f3rej ta sama wyp\u0142ata przestaje robi\u0107 wra\u017cenie. Diener i wsp\u00f3\u0142pracownicy pokazali, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 jest bardziej z\u0142o\u017cona, punkty odniesienia bywaj\u0105 r\u00f3\u017cne dla r\u00f3\u017cnych os\u00f3b i mog\u0105 si\u0119 z czasem przesuwa\u0107, ale sam mechanizm powrotu do poziomu bazowego po chwilowej poprawie pozostaje jedn\u0105 z lepiej potwierdzonych prawid\u0142owo\u015bci w tej dziedzinie. Urlop jest z tej perspektywy w\u0142a\u015bnie takim chwilowym wzlotem, a nie trwa\u0142\u0105 zmian\u0105 warunk\u00f3w \u017cycia.<\/span><\/p>\n

Drugie wyja\u015bnienie wynika wprost z tego, co K\u00fchnel i Sonnentag sprawdzi\u0142y w cytowanym ju\u017c badaniu, analizuj\u0105c dane w \u015bwietle modelu wymaga\u0144 i zasob\u00f3w pracy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tempo powrotu wyczerpania zale\u017cy od tego, z czym konkretnie mierzy si\u0119 osoba zaraz po powrocie. U nauczycieli z tego badania wi\u0119ksza presja czasu i wi\u0119cej problem\u00f3w wychowawczych w klasie w pierwszych tygodniach po urlopie wi\u0105za\u0142y si\u0119 z szybszym odbiciem wyczerpania: te dwa czynniki t\u0142umaczy\u0142y dodatkowo prawie jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 zmienno\u015bci w poziomie wyczerpania dwa tygodnie po powrocie. Chwile odpoczynku w wieczory i weekendy, ju\u017c po powrocie do pracy, spowalnia\u0142y ten proces, cho\u0107 tylko do pewnego stopnia i tylko przez pierwsze dwa tygodnie. To troch\u0119 jak nape\u0142nianie wiadra, kt\u00f3re ma w dnie t\u0119 sam\u0105 dziur\u0119 co przed urlopem. Poziom wody na chwil\u0119 si\u0119 podnosi, ale pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wraca tam, gdzie by\u0142by, gdyby dziury nikt nie za\u0142ata\u0142. Urlop odbudowuje zasoby, nie zmienia jednak tego, co je na co dzie\u0144 zu\u017cywa: tego samego przeci\u0105\u017cenia, tych samych nierozwi\u0105zanych spraw, tej samej struktury obowi\u0105zk\u00f3w, do kt\u00f3rej si\u0119 wraca.<\/span><\/p>\n

Czy to by\u0142 rzeczywi\u015bcie odpoczynek<\/b><\/span><\/h4>\n

Jest jeszcze jedna zmienna w tym r\u00f3wnaniu, dotykaj\u0105ca pytania rzadko zadawanego wprost: czy w trakcie urlopu w og\u00f3le wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co psychologia nazywa regeneracj\u0105<\/a><\/strong><\/span>, czy tylko zmieni\u0142o si\u0119 miejsce, w kt\u00f3rym si\u0119 zamartwiamy sprawami z pracy.<\/span><\/p>\n

Sonnentag i Fritz (2007) opracowa\u0142y i zwalidowa\u0142y narz\u0119dzie do pomiaru czterech odr\u0119bnych do\u015bwiadcze\u0144 regeneracyjnych: oddzielenia psychicznego od pracy, czyli realnego zaprzestania my\u015blenia o niej w czasie wolnym, relaksu w sensie dos\u0142ownym, poczucia mistrzostwa, czyli anga\u017cowania si\u0119 w co\u015b, co daje satysfakcj\u0119 i poczucie kompetencji, na przyk\u0142ad nauk\u0119 nowej umiej\u0119tno\u015bci albo trudn\u0105 g\u00f3rsk\u0105 wycieczk\u0119, oraz poczucia kontroli nad tym, jak sp\u0119dza si\u0119 czas. Te cztery do\u015bwiadczenia nie musz\u0105 wyst\u0119powa\u0107 razem, a wiele os\u00f3b jad\u0105cych na urlop realizuje w praktyce tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich, najcz\u0119\u015bciej sam relaks, przy zerowym oddzieleniu psychicznym od pracy. Oddzielenie psychiczne bywa z tej czw\u00f3rki najtrudniejsze, gdy\u017c wymaga pozwolenia, aby uk\u0142ady w organizmie zaanga\u017cowane w ci\u0105gu dnia w wysi\u0142ek poznawczy i emocjonalny faktycznie si\u0119 wy\u0142\u0105czy\u0142y, zamiast tylko zmieni\u0107 dekoracj\u0119, w jakiej pracuj\u0105 dalej w tle (efektywne i sprawdzone techniki<\/a><\/strong><\/span> \u2013 tzw. defuzyjne – w tym zakresie oferuje np. terapia ACT<\/a><\/strong><\/span>). Samo poczucie mistrzostwa do\u015bwiadczane w trakcie urlopu wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ni\u017cszym poziomem wyczerpania po powrocie, i to silniej ni\u017c sama liczba dni sp\u0119dzonych z dala od biurka (Fritz & Sonnentag, 2006).<\/span><\/p>\n

Osobny, dobrze udokumentowany trop dotyczy tego, kiedy w\u0142a\u015bciwie pojawia si\u0119 poprawa nastroju, kt\u00f3r\u0105 \u0142\u0105czymy z urlopem. Nawijn i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2010) przebadali 1530 Holendr\u00f3w, z czego 974 faktycznie wyjecha\u0142o na urlop, i por\u00f3wnali ich poziom szcz\u0119\u015bcia przed wyjazdem i po powrocie z osobami, kt\u00f3re nigdzie si\u0119 nie wybiera\u0142y. Wyje\u017cd\u017caj\u0105cy byli wyra\u017anie szcz\u0119\u015bliwsi jeszcze przed wyjazdem, najpewniej dzi\u0119ki samej antycypacji, planowaniu, wyczekiwaniu. Po powrocie r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy wyje\u017cd\u017caj\u0105cymi a reszt\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w znika\u0142a, a realny wzrost szcz\u0119\u015bcia utrzymywa\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko u os\u00f3b, kt\u00f3rych urlop rzeczywi\u015bcie by\u0142 relaksuj\u0105cy, bez dodatkowego stresu. Najbardziej niezawodn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 urlopu bywa wi\u0119c oczekiwanie na niego, nie sam powr\u00f3t do rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Co z tym zrobi\u0107<\/b><\/span><\/h4>\n

Skoro efekt jest tak kr\u00f3tkotrwa\u0142y, pojawia si\u0119 pokusa, \u017ceby machn\u0105\u0107 r\u0119k\u0105 na ca\u0142y urlop jako na strat\u0119 czasu i pieni\u0119dzy. By\u0142by to jednak wniosek zbyt pochopny, i uczciwo\u015b\u0107 wymaga w tym miejscu zastrze\u017cenia. Gump i Matthews (2000), \u015bledz\u0105c przez dziewi\u0119\u0107 lat losy 12338 m\u0119\u017cczyzn z podwy\u017cszonym ryzykiem choroby wie\u0144cowej, odkryli, \u017ce cz\u0119stsze branie urlopu wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ni\u017cszym ryzykiem zgonu w tym okresie, tak\u017ce z powodu chor\u00f3b serca. To wynik korelacyjny, nie eksperymentalny, wi\u0119c nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce to po prostu zdrowsi m\u0119\u017cczy\u017ani cz\u0119\u015bciej pozwalali sobie na urlop, a nie odwrotnie. Mimo tego zastrze\u017cenia trudno go zignorowa\u0107: kr\u00f3tkoterminowa ulga w nastroju mo\u017ce gasn\u0105\u0107 szybko, a mimo to sam rytm regularnego odpoczynku robi\u0107 co\u015b, czego pojedynczy pomiar samopoczucia po prostu nie wychwytuje.<\/span><\/p>\n

Z praktycznego punktu widzenia z tych bada\u0144 wynikaj\u0105 trzy konkretne wnioski. Pierwsze: to, co robisz zaraz po powrocie, ma wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c d\u0142ugo\u015b\u0107 samego urlopu. Skoro odpoczynek wieczorami i w weekendy spowalnia\u0142 powr\u00f3t wyczerpania u nauczycieli z badania K\u00fchnel i Sonnentag, pierwszy tydzie\u0144 po urlopie warto zaplanowa\u0107 z premedytacj\u0105, zamiast pozwoli\u0107, \u017ceby zjad\u0142y go zaleg\u0142o\u015bci i nadgodziny. W praktyce oznacza to czasem \u015bwiadome zaplanowanie pierwszego weekendu po powrocie tak, \u017ceby by\u0142 r\u00f3wnie odpr\u0119\u017caj\u0105cy jak ostatni weekend urlopu, a nie zdominowany przez pranie, zakupy i nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci domowych. Drugie: cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 liczy si\u0119 bardziej ni\u017c d\u0142ugo\u015b\u0107 pojedynczego wyjazdu. Etzion (2003) por\u00f3wna\u0142a 51 pracownik\u00f3w id\u0105cych na urlop z 51 dobranymi do nich pod wzgl\u0119dem stanowiska osobami z tej samej firmy, kt\u00f3re w tym czasie zostawa\u0142y w pracy, mierz\u0105c stres i wypalenie tu\u017c przed wyjazdem, zaraz po powrocie i trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej. Kr\u00f3tsze urlopy, trwaj\u0105ce od siedmiu do dziesi\u0119ciu dni, dawa\u0142y podobny efekt regeneracyjny co d\u0142u\u017csze, przekraczaj\u0105ce dziesi\u0119\u0107 dni. Kilka kr\u00f3tszych przerw roz\u0142o\u017conych w ci\u0105gu roku daje wi\u0119c podobn\u0105, a czasem wi\u0119ksz\u0105 \u0142\u0105czn\u0105 ulg\u0119 ni\u017c jeden d\u0142ugi wyjazd, na kt\u00f3ry czeka si\u0119 jedena\u015bcie miesi\u0119cy. Trzecie, i chyba najwa\u017cniejsze: sam wyjazd nie zast\u0105pi realnego oddzielenia si\u0119 od pracy. Sprawdzanie maila na pla\u017cy, odgrywanie w g\u0142owie tego, co powiedzia\u0142 szef na ostatnim spotkaniu, zabieranie laptopa na wszelki wypadek, wszystko to sprawia, \u017ce wyje\u017cd\u017ca cia\u0142o, a nie umys\u0142, wi\u0119c wraca si\u0119 z takiego urlopu z tym samym poziomem zm\u0119czenia, z jakim si\u0119 wyjecha\u0142o.<\/span><\/p>\n

Jest wreszcie czwarty wniosek, mniej wygodny, bo dotyczy nie tyle samego urlopu, ile tego, co czeka po jego drugiej stronie. Je\u015bli wyczerpanie wraca w ci\u0105gu trzech dni, to raczej nie urlop by\u0142 za kr\u00f3tki, tylko to, do czego si\u0119 wraca, jest przeci\u0105\u017cone ponad miar\u0119, jak\u0105 da si\u0119 zregenerowa\u0107 dwoma tygodniami wolnego. Model wymaga\u0144 i zasob\u00f3w pracy, przywo\u0142ywany ju\u017c wcze\u015bniej, m\u00f3wi to wprost: obci\u0105\u017cenie i zasoby to dwie osobne zmienne, a urlop odbudowuje g\u0142\u00f3wnie t\u0119 drug\u0105. Je\u015bli ta pierwsza zostaje bez zmian, taka odbudowa ma z g\u00f3ry ograniczony czas dzia\u0142ania, niezale\u017cnie od tego, jak dobrze si\u0119 wypoczywa\u0142o. W takiej sytuacji kolejny wyjazd, nawet d\u0142u\u017cszy, nie rozwi\u0105\u017ce problemu, tak samo jak \u015brodek przeciwb\u00f3lowy nie leczy przyczyny b\u00f3lu, tylko maskuje go na chwil\u0119. Pytanie, czy problemem jest brak wypoczynku, czy raczej struktura pracy albo \u017cycia, do kt\u00f3rej si\u0119 wraca, bywa dobrym punktem wyj\u015bcia do rozmowy, czasem ze sob\u0105, a czasem z kim\u015b z zewn\u0105trz.<\/span><\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do tego, co dzieje si\u0119 w biurach w ostatnim tygodniu sierpnia. Podczas konsultacji<\/a><\/strong><\/span> w pierwszych dniach wrze\u015bnia do\u015b\u0107 regularnie s\u0142ysz\u0119 wariant jednego zdania, wypowiadanego z mieszanin\u0105 rozczarowania i winy: \u201eMam za sob\u0105 dwa tygodnie urlopu i czuj\u0119 si\u0119 dok\u0142adnie tak, jak przed wyjazdem\u201d. Rozczarowanie, bo urlop mia\u0142 co\u015b naprawi\u0107. Wina, bo skoro nie naprawi\u0142, to niby czyja to wina, je\u015bli nie moja. Ot\u00f3\u017c niczyja. Liczby przytoczone w tym tek\u015bcie pokazuj\u0105 co\u015b uwalniaj\u0105cego: to nie jest wyj\u0105tek ani osobista pora\u017cka w sztuce odpoczywania, tylko jeden z najbardziej przewidywalnych scenariuszy, jakie zna psychologia pracy. Trzy dni, tydzie\u0144, miesi\u0105c, dok\u0142adna liczba r\u00f3\u017cni si\u0119 mi\u0119dzy badaniami, ale kierunek jest zawsze ten sam. Wraca si\u0119 do punktu wyj\u015bcia, chyba \u017ce zmieni si\u0119 co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko kod pocztowy na dwa tygodnie w roku. Urlop nie jest testem charakteru, tylko czasem, kt\u00f3ry z definicji si\u0119 ko\u0144czy.<\/span><\/p>\n

Bibliografia<\/b><\/span><\/h5>\n

de Bloom, J., Kompier, M., Geurts, S., de Weerth, C., Taris, T., & Sonnentag, S. (2009). Do we recover from vacation? Meta-analysis of vacation effects on health and well-being. <\/span>Journal of Occupational Health, 51<\/i><\/span>(1), 13\u201325.<\/span><\/span><\/p>\n

Diener, E., Lucas, R. E., & Scollon, C. N. (2006). Beyond the hedonic treadmill: Revising the adaptation theory of well-being. <\/span>American Psychologist, 61<\/i><\/span>(4), 305\u2013314.<\/span><\/span><\/p>\n

Etzion, D. (2003). Annual vacation: Duration of relief from job stressors and burnout. <\/span>Anxiety, Stress and Coping, 16<\/i><\/span>(2), 213\u2013226.<\/span><\/span><\/p>\n

Fritz, C., & Sonnentag, S. (2006). Recovery, well-being, and performance-related outcomes: The role of workload and vacation experiences. <\/span>Journal of Applied Psychology, 91<\/i><\/span>(4), 936\u2013945.<\/span><\/span><\/p>\n

Gump, B. B., & Matthews, K. A. (2000). Are vacations good for your health? The 9-year mortality experience after the multiple risk factor intervention trial. <\/span>Psychosomatic Medicine, 62<\/i><\/span>(5), 608\u2013612.<\/span><\/span><\/p>\n

K\u00fchnel, J., & Sonnentag, S. (2011). How long do you benefit from vacation? A closer look at the fade-out of vacation effects. <\/span>Journal of Organizational Behavior, 32<\/i><\/span>(1), 125\u2013143.<\/span><\/span><\/p>\n

Nawijn, J., Marchand, M. A., Veenhoven, R., & Vingerhoets, A. J. (2010). Vacationers happier, but most not happier after a holiday. <\/span>Applied Research in Quality of Life, 5<\/i><\/span>(1), 35\u201347.<\/span><\/span><\/p>\n

Sonnentag, S., & Fritz, C. (2007). The Recovery Experience Questionnaire: Development and validation of a measure for assessing recuperation and unwinding from work. <\/span>Journal of Occupational Health Psychology, 12<\/i><\/span>(3), 204\u2013221.<\/span><\/span><\/p>\n

Speth, F., Wendsche, J., & Wegge, J. (2023). We continue to recover through vacation! Meta-analysis of vacation effects on well-being and its fade-out. <\/span>European Psychologist, 28<\/i><\/span>(4), 274\u2013287.<\/span><\/span><\/p>\n

Westman, M., & Eden, D. (1997). Effects of a respite from work on burnout: Vacation relief and fade-out. <\/span>Journal of Applied Psychology, 82<\/i><\/span>(4), 516\u2013527.<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatni tydzie\u0144 sierpnia ma w polskich biurach sw\u00f3j charakterystyczny rytm. Wraca kto\u015b opalony, kto\u015b inny pyta \u201ei jak by\u0142o\u201d, kto\u015b trzeci pokazuje trzy zdj\u0119cia z telefonu, zanim rozmowa i tak wr\u00f3ci do skrzynki mailowej, kt\u00f3ra czeka\u0142a od dw\u00f3ch tygodni. Ten rytua\u0142 ma jednak zaskakuj\u0105co kr\u00f3tki termin wa\u017cno\u015bci. W psychologii pracy zjawisko to ma nawet swoj\u0105 nazw\u0119: efekt wygaszania (fade-out effect).<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1876,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[100,107,97,334,126,114,335],"class_list":["post-1874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-dobrostan","tag-organizacje","tag-pomoc-psychologiczna","tag-psychologia-biznesu","tag-psychologia-zdrowia","tag-psychoterapia","tag-wypalenie-zawodowe"],"yoast_head":"\nDlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/urlopy\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/urlopy\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-01T05:37:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1530\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1021\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem…\",\"datePublished\":\"2026-09-01T05:37:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/\"},\"wordCount\":2350,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/powrot-z-urlopu.jpg\",\"keywords\":[\"Dobrostan\",\"Organizacje\",\"Pomoc psychologiczna\",\"Psychologia biznesu\",\"Psychologia zdrowia\",\"Psychoterapia\",\"Wypalenie zawodowe\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/\",\"name\":\"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/powrot-z-urlopu.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-01T05:37:19+00:00\",\"description\":\"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/powrot-z-urlopu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/powrot-z-urlopu.jpg\",\"width\":1530,\"height\":1021,\"caption\":\"regeneracja na wakacjach\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/urlopy\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem…\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/zaluski_jacek\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-za\u0142uski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/urlopy\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/urlopy\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-09-01T05:37:19+00:00","og_image":[{"width":1530,"height":1021,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem…","datePublished":"2026-09-01T05:37:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/"},"wordCount":2350,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg","keywords":["Dobrostan","Organizacje","Pomoc psychologiczna","Psychologia biznesu","Psychologia zdrowia","Psychoterapia","Wypalenie zawodowe"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/","name":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem... - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg","datePublished":"2026-09-01T05:37:19+00:00","description":"Efekt wygaszania: naukowe wyja\u015bnienie, dlaczego po urlopie szybko wraca dawne zm\u0119czenie, oraz sposoby, by wyd\u0142u\u017cy\u0107 jego dzia\u0142anie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/powrot-z-urlopu.jpg","width":1530,"height":1021,"caption":"regeneracja na wakacjach"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/urlopy\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dlaczego dwa tygodnie urlopu nic nie zmieni\u0142y? Po trzech dniach w pracy jest jak przedtem…"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.instagram.com\/zaluski_jacek\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-za\u0142uski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1874"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1879,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1874\/revisions\/1879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}