{"id":1787,"date":"2026-07-28T06:13:28","date_gmt":"2026-07-28T06:13:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=1787"},"modified":"2026-07-28T16:01:16","modified_gmt":"2026-07-28T16:01:16","slug":"zwierze-dobrostan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/zwierze-dobrostan\/","title":{"rendered":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela?"},"content":{"rendered":"

Z danych europejskiego stowarzyszenia producent\u00f3w karmy dla zwierz\u0105t wynika, \u017ce psa ma dzi\u015b niemal po\u0142owa polskich gospodarstw domowych, wi\u0119cej ni\u017c w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Europy, a licz\u0105c wszystkie gatunki razem, zwierz\u0119 domowe mieszka ju\u017c w prawie co drugim europejskim domu (FEDIAF, 2025). Pies czy kot dawno przesta\u0142 by\u0107 dodatkiem do rodziny.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Dla wielu os\u00f3b jest jej pe\u0142noprawnym cz\u0142onkiem, uwzgl\u0119dnianym w planowaniu urlopu, w domowym bud\u017cecie<\/a><\/strong><\/span> i w codziennych ustaleniach, kto dzi\u015b wyprowadzi psa na spacer. Nic dziwnego, \u017ce pytanie o to, jak taka blisko\u015b\u0107 przek\u0142ada si\u0119 na nasze realne samopoczucie, dobrostan i zdrowie, ma dzi\u015b znaczenie wykraczaj\u0105ce daleko poza ciekawostk\u0119.<\/span><\/p>\n

A jednak, gdy przyjrze\u0107 si\u0119 temu, co na temat wp\u0142ywu zwierz\u0105t na nasze samopoczucie faktycznie m\u00f3wi nauka, obraz okazuje si\u0119 du\u017co mniej jednoznaczny, ni\u017c podpowiada intuicja i bran\u017ca zoologiczna. Najwi\u0119kszy jak dot\u0105d przegl\u0105d bada\u0144 na ten temat, obejmuj\u0105cy 54 prace naukowe, wykaza\u0142 jednoznacznie pozytywny wp\u0142yw posiadania zwierz\u0119cia na zdrowie psychiczne w\u0142a\u015bciciela w 17 z nich, a wi\u0119c w niespe\u0142na jednej trzeciej (Scoresby et al., 2021). W pozosta\u0142ych efekt okazywa\u0142 si\u0119 mieszany, \u017caden albo, rzadziej, wyra\u017anie negatywny. Ju\u017c w 2011 roku ameryka\u0144ski psycholog Hal Herzog pyta\u0142 wprost, czy korzy\u015bci ze wsp\u00f3lnego mieszkania ze zwierz\u0119ciem s\u0105 faktem, fikcj\u0105, czy wci\u0105\u017c tylko hipotez\u0105. Pi\u0119tna\u015bcie lat i setki kolejnych publikacji p\u00f3\u017aniej to pytanie wcale nie straci\u0142o na aktualno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Co naprawd\u0119 m\u00f3wi\u0105 du\u017ce przegl\u0105dy bada\u0144<\/b><\/span><\/h4>\n

Autorzy wspomnianego przegl\u0105du z University of Tennessee przeanalizowali 54 badania, obejmuj\u0105ce zar\u00f3wno populacj\u0119 og\u00f3ln\u0105, jak i osoby starsze, dzieci, pacjent\u00f3w przewlekle chorych oraz osoby z powa\u017cnymi zaburzeniami psychicznymi. Efekt jednoznacznie pozytywny odnotowano w 17 z nich, mieszany w 19, brak jakiegokolwiek efektu w 13, a wyra\u017anie negatywny w 5 (Scoresby et al., 2021). Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107, 41 z 54 analizowanych prac, mia\u0142a charakter przekrojowy, czyli fotografowa\u0142a jedn\u0105 chwil\u0119 w \u017cyciu badanych, a nie \u015bledzi\u0142a jej zmian w czasie, co ju\u017c na starcie ogranicza mo\u017cliwo\u015b\u0107 wnioskowania o przyczynowo\u015bci, a nie tylko o wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powaniu zjawisk. Co ciekawe, w\u015br\u00f3d bada\u0144 prowadzonych wy\u0142\u0105cznie na osobach starszych \u017cadne nie wykaza\u0142o jednoznacznie pozytywnego wp\u0142ywu zwierz\u0119cia na dobrostan psychiczny. Autorzy zwracaj\u0105 te\u017c uwag\u0119 na tak zwany efekt szuflady, czyli tendencj\u0119 do niepublikowania bada\u0144 z wynikami negatywnymi lub zerowymi, co prawdopodobnie zawy\u017ca odsetek prac sugeruj\u0105cych korzy\u015bci w literaturze jako ca\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n

Rok 2022 przyni\u00f3s\u0142 pierwszy systematyczny przegl\u0105d skupiony wy\u0142\u0105cznie na samotno\u015bci i izolacji spo\u0142ecznej, czyli tych obszarach, w kt\u00f3rych zwierz\u0119tom przypisuje si\u0119 zwykle najwi\u0119cej dobrego. Kretzler i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2022), analizuj\u0105c 24 badania, ustalili, \u017ce posiadanie zwierz\u0119cia do\u015b\u0107 konsekwentnie wi\u0105\u017ce si\u0119 z ni\u017cszym poziomem izolacji spo\u0142ecznej w\u015br\u00f3d doros\u0142ych. To wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie, bo samotno\u015b\u0107 i izolacja spo\u0142eczna, cho\u0107 powi\u0105zane, nie s\u0105 tym samym: izolacja opisuje obiektywny brak kontakt\u00f3w z innymi lud\u017ami, samotno\u015b\u0107 to subiektywne poczucie ich niedostatku. Z samotno\u015bci\u0105<\/a><\/strong><\/span> bywa jednak inaczej. Zwi\u0105zek mi\u0119dzy posiadaniem zwierz\u0119cia a ni\u017cszym poczuciem samotno\u015bci ujawni\u0142 si\u0119 wyra\u017anie dopiero w badaniach prowadzonych po wybuchu pandemii COVID-19, wcze\u015bniej dane w tej sprawie by\u0142y niejednoznaczne. Ten sam przegl\u0105d nie potwierdzi\u0142 te\u017c, jakoby konkretny gatunek zwierz\u0119cia mia\u0142 tu wi\u0119ksze znaczenie ni\u017c sam fakt jego posiadania, wbrew popularnemu przekonaniu o wy\u017cszo\u015bci ps\u00f3w nad kotami w tej roli.<\/span><\/p>\n

Dlaczego zwierz\u0119 mia\u0142oby w og\u00f3le na nas wp\u0142ywa\u0107?<\/b><\/span><\/h4>\n

Skoro dane s\u0105 tak niejednoznaczne, warto zapyta\u0107, jaki w og\u00f3le mia\u0142by by\u0107 mechanizm tego wp\u0142ywu. Jedn\u0105 z najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych odpowiedzi jest oksytocyna, hormon kojarzony z wi\u0119zi\u0105 matki i dziecka oraz z zaufaniem w relacjach mi\u0119dzyludzkich. Beetz i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2012), przegl\u0105daj\u0105c 69 bada\u0144 nad interakcjami mi\u0119dzygatunkowymi, odnotowali udokumentowane efekty kontaktu ze zwierz\u0119ciem w zakresie uwagi spo\u0142ecznej, nastroju, poziomu kortyzolu, t\u0119tna i ci\u015bnienia krwi. W jednym z cytowanych tam bada\u0144 kontakt z w\u0142asnym psem po powrocie z pracy podnosi\u0142 poziom oksytocyny we krwi kobiet, ale nie m\u0119\u017cczyzn, u kt\u00f3rych w tych samych warunkach poziom hormonu nawet nieznacznie spada\u0142. Zjawisko to nie ogranicza si\u0119 do samego samopoczucia. Sami autorzy przegl\u0105du wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 udokumentowanych efekt\u00f3w fizjologicznych, zw\u0142aszcza spadek t\u0119tna i ci\u015bnienia krwi w obecno\u015bci zwierz\u0119cia, mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c korzy\u015bci zdrowotne obserwowane w badaniach kardiologicznych, do kt\u00f3rych zaraz przejd\u0119.<\/span><\/p>\n

Innym mechanizmem, lepiej zbadanym eksperymentalnie, jest rola zwierz\u0119cia jako \u017ar\u00f3d\u0142a wsparcia spo\u0142ecznego. McConnell i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2011) w serii trzech bada\u0144 wykazali, \u017ce w\u0142a\u015bciciele zwierz\u0105t notuj\u0105 wy\u017csz\u0105 samoocen\u0119, s\u0105 sprawniejsi fizycznie, bardziej sumienni i rzadziej prezentuj\u0105 l\u0119kowy styl przywi\u0105zania ni\u017c osoby bez zwierz\u0105t, przy czym wsparcie p\u0142yn\u0105ce od zwierz\u0119cia uzupe\u0142nia\u0142o, a nie zast\u0119powa\u0142o wsparcie ludzi. Cz\u0119\u015b\u0107 tej r\u00f3\u017cnicy w aktywno\u015bci fizycznej t\u0142umaczy si\u0119 chyba najzwyklej w \u015bwiecie: spacer z psem bywa nawykiem ruchowym \u0142atwiejszym do utrzymania ni\u017c samodzielnie motywowany trening, bo zwierz\u0119 codziennie przypomina o swoich potrzebach niezale\u017cnie od naszego nastroju czy poziomu motywacji. Najciekawszy okaza\u0142 si\u0119 jednak eksperyment laboratoryjny z tej samej pracy. Obecno\u015b\u0107 zwierz\u0119cia \u0142agodzi\u0142a emocjonalne skutki wywo\u0142anego w warunkach kontrolowanych odrzucenia spo\u0142ecznego, co jako jedno z niewielu bada\u0144 w tej dziedzinie pozwala m\u00f3wi\u0107 nie tylko o korelacji, ale i o pewnym mechanizmie przyczynowym.<\/span><\/p>\n

Najstarszym i wci\u0105\u017c najcz\u0119\u015bciej cytowanym dowodem na fizyczne korzy\u015bci z posiadania zwierz\u0119cia, wykraczaj\u0105ce poza samo samopoczucie psychiczne, pozostaje klasyczna ju\u017c praca Friedmann i Thomasa (1995). W\u015br\u00f3d 369 pacjent\u00f3w obserwowanych przez rok po zawale serca zmar\u0142a zaledwie jedna osoba spo\u015br\u00f3d 87 posiadaj\u0105cych psa, wobec 19 z 282 os\u00f3b, kt\u00f3re psa nie mia\u0142y; r\u00f3\u017cnica by\u0142a istotna statystycznie. Co wa\u017cne, posiadanie kota takiej zale\u017cno\u015bci nie wykaza\u0142o. Te dane nie s\u0105 wcale reliktem sprzed trzech dekad. Znacznie nowsze badanie oparte na reprezentatywnej pr\u00f3bie ponad 15 tysi\u0119cy Australijczyk\u00f3w potwierdzi\u0142o ni\u017csze ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny w\u015br\u00f3d w\u0142a\u015bcicieli ps\u00f3w, z ilorazem szans na poziomie 0,77 (Taniguchi et al., 2024).<\/span><\/p>\n

Dla kogo zwierz\u0119 bywa wsparciem, a dla kogo nie<\/b><\/span><\/h4>\n

U\u015brednione wyniki du\u017cych przegl\u0105d\u00f3w maskuj\u0105 co\u015b, co z klinicznego punktu widzenia interesuje mnie najbardziej, mianowicie to, \u017ce wp\u0142yw zwierz\u0119cia wcale nie jest taki sam dla wszystkich. Hajek i K\u00f6nig (2020), analizuj\u0105c dane ponad 1 160 Niemc\u00f3w po 65 roku \u017cycia<\/a><\/strong><\/span> \u017cyj\u0105cych bez partnera, ustalili, \u017ce posiadacze ps\u00f3w byli mniej izolowani spo\u0142ecznie ni\u017c osoby bez zwierz\u0105t, podczas gdy u posiadaczy kot\u00f3w takiej r\u00f3\u017cnicy nie odnotowano. Co wi\u0119cej, ni\u017cszy poziom samotno\u015bci dotyczy\u0142 wy\u0142\u0105cznie kobiet posiadaj\u0105cych zwierz\u0119, u m\u0119\u017cczyzn r\u00f3\u017cnicy nie by\u0142o. T\u0142umaczy si\u0119 to czasem tym, \u017ce psy, w odr\u00f3\u017cnieniu od kot\u00f3w, wymuszaj\u0105 regularne wyj\u015bcia z domu, podczas kt\u00f3rych \u0142atwiej o przypadkow\u0105 rozmow\u0119 z s\u0105siadem czy innym spacerowiczem, wi\u0119c dzia\u0142aj\u0105 raczej jako spo\u0142eczny \u0142\u0105cznik ni\u017c wy\u0142\u0105cznie domowy towarzysz.<\/span><\/p>\n

Podobna z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 widoczna jest na drugim biegunie \u017cycia. W\u015br\u00f3d bada\u0144 nad dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105 uwzgl\u0119dnionych w przegl\u0105dzie z University of Tennessee jedno, obejmuj\u0105ce 2 584 nastolatk\u00f3w obserwowanych od dziesi\u0105tego do dwunastego roku \u017cycia, przynios\u0142o wynik r\u00f3wnie zaskakuj\u0105cy, co pouczaj\u0105cy: posiadanie psa w wieku dziesi\u0119ciu lat przewidywa\u0142o lepsze samopoczucie psychiczne dwa lata p\u00f3\u017aniej, podczas gdy posiadanie kota przewidywa\u0142o samopoczucie gorsze (Scoresby et al., 2021). Trudno dzi\u015b jednoznacznie wskaza\u0107, co za tym stoi. Prawdopodobnie zbiegaj\u0105 si\u0119 tu r\u00f3\u017cnice w stylu opieki, aktywno\u015bci fizycznej ca\u0142ej rodziny i oczekiwaniach rodzic\u00f3w wobec danego gatunku zwierz\u0119cia, a nie sama jego obecno\u015b\u0107 w domu.<\/span><\/p>\n

Jeszcze bardziej pouczaj\u0105cy, cho\u0107 niewygodny dla popularnej narracji, jest wynik Antonacopoulos i Pychyla (2010). W badaniu 132 os\u00f3b mieszkaj\u0105cych samotnie silniejsze przywi\u0105zanie do zwierz\u0119cia przewidywa\u0142o wy\u017cszy, a nie ni\u017cszy poziom samotno\u015bci i objaw\u00f3w depresyjnych. Nie oznacza to, rzecz jasna, \u017ce zwierz\u0119 szkodzi. Prawdopodobne wyja\u015bnienie jest odwrotne: to osoby ju\u017c bardziej samotne i przygn\u0119bione silniej przywi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do zwierz\u0119cia, traktuj\u0105c je jako rekompensat\u0119 niezaspokojonej potrzeby blisko\u015bci. Podobny mechanizm autoselekcji sugeruj\u0105 zreszt\u0105 autorzy przegl\u0105du z University of Tennessee, wskazuj\u0105c, \u017ce to raczej istniej\u0105ce ju\u017c trudno\u015bci psychiczne mog\u0105 sk\u0142ania\u0107 ludzi do wzi\u0119cia zwierz\u0119cia, a nie odwrotnie (Scoresby et al., 2021).<\/span><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie ten problem, czyli pytanie, co jest tu przyczyn\u0105, a co skutkiem, stanowi najwi\u0119ksz\u0105 przeszkod\u0119 w rzetelnej ocenie, ile w gruncie rzeczy zawdzi\u0119czamy naszym zwierz\u0119tom.<\/span><\/p>\n

Problem z przyczynowo\u015bci\u0105, czyli dlaczego to tak trudno zbada\u0107<\/b><\/span><\/h4>\n

Pandemia COVID-19 da\u0142a badaczom rzadk\u0105 okazj\u0119, by przyjrze\u0107 si\u0119 temu pytaniu w warunkach naturalnego eksperymentu spo\u0142ecznego. Ratschen i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2020) przebadali blisko 6 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Wielkiej Brytanii podczas pierwszego lockdownu, z czego niemal 90% mia\u0142o w\u00f3wczas jakie\u015b zwierz\u0119 domowe. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 badanych opisywa\u0142a swoje zwierz\u0119 jako istotne \u017ar\u00f3d\u0142o wsparcia w tym trudnym czasie. Co ciekawe, si\u0142a przywi\u0105zania do zwierz\u0119cia nie wi\u0105za\u0142a si\u0119 istotnie ze zmierzonym za pomoc\u0105 standardowych skal poziomem zdrowia psychicznego, mimo \u017ce subiektywnie ludzie odczuwali wsparcie, kolejny sygna\u0142, \u017ce to, co deklarujemy, nie zawsze pokrywa si\u0119 z tym, co da si\u0119 zmierzy\u0107. Sama autorka badania zastrzega\u0142a jednak wyra\u017anie, \u017ce wynik ten nie ma znaczenia klinicznego i nie usprawiedliwia zach\u0119cania ludzi do brania zwierz\u0105t specjalnie po to, by chroni\u0107 zdrowie psychiczne. Badanie mia\u0142o bowiem charakter przekrojowy i korelacyjny, a nie przyczynowy.<\/span><\/p>\n

Prawdziwie przyczynow\u0105 odpowied\u017a na to pytanie przynios\u0142a dopiero praca opublikowana na pocz\u0105tku tego roku. Ananyev i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2026) wykorzystali jako naturalny eksperyment zmian\u0119 prawa najmu w australijskim stanie Wiktoria, kt\u00f3ra w 2020 roku znios\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 odmawiania najemcom prawa do posiadania zwierz\u0119cia bez uzasadnionej przyczyny. Por\u00f3wnuj\u0105c 495 najemc\u00f3w, kt\u00f3rych sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 dzi\u0119ki nowym przepisom, z osobami w zbli\u017conej sytuacji \u017cyciowej, autorzy nie odnotowali statystycznie istotnego wp\u0142ywu posiadania zwierz\u0119cia ani na poziom samotno\u015bci, ani na satysfakcj\u0119 z \u017cycia, ani na og\u00f3lny czy psychiczny stan zdrowia. Autorzy proponuj\u0105 te\u017c inne wyja\u015bnienie, r\u00f3wnie warte uwagi: nawet je\u015bli zwierz\u0119 realnie pomaga cz\u0119\u015bci w\u0142a\u015bcicieli, korzy\u015b\u0107 t\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 obowi\u0105zki i koszty samej opieki, zw\u0142aszcza czas, pieni\u0105dze i mniejsza dost\u0119pno\u015b\u0107 na inne aktywno\u015bci spo\u0142eczne, co w u\u015brednionym wyniku po prostu si\u0119 znosi. Wniosek, jaki z tego wyci\u0105gaj\u0105, wydaje mi si\u0119 szczeg\u00f3lnie wart zapami\u0119tania: osoby, kt\u00f3re bior\u0105 zwierz\u0119 licz\u0105c przede wszystkim na konkretne korzy\u015bci dla swojego samopoczucia, mog\u0105 si\u0119 rozczarowa\u0107, w przeciwie\u0144stwie do tych, kt\u00f3rzy robi\u0105 to z autentycznej sympatii do zwierz\u0105t.<\/span><\/p>\n

Zanim zdecydujesz si\u0119 na zwierz\u0119<\/b><\/span><\/h4>\n

Warto tu jednak doda\u0107 zastrze\u017cenie w drug\u0105 stron\u0119. Powell i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2019), w jednym z niewielu bada\u0144 o cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo kontrolowanym uk\u0142adzie, \u015bledzili losy 71 os\u00f3b, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zdecydowa\u0142a si\u0119 na psa na pocz\u0105tku badania, a cz\u0119\u015b\u0107 dopiero po jego zako\u0144czeniu. U tych, kt\u00f3rzy wzi\u0119li psa od razu, poziom samotno\u015bci obni\u017cy\u0142 si\u0119 zauwa\u017calnie po 3 i po 8 miesi\u0105cach. Zestawione razem, obie prace wcale si\u0119 nie przecz\u0105. Kr\u00f3tkoterminowa poprawa nastroju po pojawieniu si\u0119 zwierz\u0119cia w domu bywa realna, natomiast to, czy utrzymuje si\u0119 ona po dw\u00f3ch latach w twardych, u\u015brednionych danych, pozostaje znacznie bardziej otwartym pytaniem.<\/span><\/p>\n

Uczciwie trzeba te\u017c policzy\u0107 koszty. Te finansowe \u0142atwo oszacowa\u0107, emocjonalne trudniej, a bywaj\u0105 r\u00f3wnie dotkliwe: \u017ca\u0142oba po stracie zwierz\u0119cia jest dla w\u0142a\u015bcicieli prze\u017cyciem por\u00f3wnywalnym do \u017ca\u0142oby po bliskiej osobie, rzadko jednak jest tak traktowana przez otoczenie.<\/span><\/p>\n

Co z tego wynika dla kogo\u015b, kto rozwa\u017ca wzi\u0119cie zwierz\u0119cia licz\u0105c na popraw\u0119 samopoczucia? Pierwsze: warto uczciwie odpowiedzie\u0107 sobie, czy motywacja jest instrumentalna, nastawiona na konkretny efekt terapeutyczny, czy p\u0142ynie raczej z autentycznej ch\u0119ci opieki nad zwierz\u0119ciem, bo to w\u0142a\u015bnie druga grupa najcz\u0119\u015bciej opisuje swoj\u0105 decyzj\u0119 jako trafn\u0105, niezale\u017cnie od tego, co pokazuj\u0105 skale kwestionariuszowe. Drugie: zwierz\u0119 nie zast\u0105pi leczenia depresji, l\u0119ku czy przewlek\u0142ej samotno\u015bci, a autorzy cytowanego wy\u017cej przegl\u0105du z Tennessee wprost ostrzegaj\u0105 przed poleganiem na zwierz\u0119ciu zamiast na sprawdzonych metodach pomocy psychologicznej<\/a><\/strong><\/span>. Trzecie: je\u015bli decyzja ju\u017c zapad\u0142a, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce to jako\u015b\u0107 wi\u0119zi, a nie sam fakt posiadania zwierz\u0119cia, najsilniej wi\u0105\u017ce si\u0119 z korzy\u015bciami, jakie do tej pory uda\u0142o si\u0119 potwierdzi\u0107 badaniami.<\/span><\/p>\n

Podczas konsultacji online<\/a><\/strong><\/span> temat zwierz\u0105t pojawia si\u0119 u moich pacjent\u00f3w zaskakuj\u0105co cz\u0119sto, zwykle mimochodem, jako jeden z niewielu jasnych punkt\u00f3w trudnego tygodnia. Rzadko jednak prosz\u0105 mnie o recept\u0119 w postaci szczeniaka czy kociaka. I chyba s\u0142usznie: z tego, co dzi\u015b wiemy, zwierz\u0119 potrafi naprawd\u0119 wiele da\u0107, ale najwi\u0119cej tym, kt\u00f3rzy niczego konkretnego w zamian od niego nie oczekuj\u0105.<\/span><\/p>\n

Bibliografia<\/b><\/span><\/h5>\n

Ananyev, M., Botha, F., Lamberova, N., & Peyton, K. (2026). The Causal Effect of Pet Ownership on Health and Well-being. Applied Research in Quality of Life, 21<\/i>(2), 781\u2013795.<\/span><\/p>\n

Antonacopoulos, N. M. D., & Pychyl, T. A. (2010). An examination of the potential role of pet ownership, human social support and pet attachment in the psychological health of individuals living alone. Anthrozo\u00f6s, 23<\/i>(1), 37\u201354.<\/span><\/p>\n

Beetz, A., Uvn\u00e4s-Moberg, K., Julius, H., & Kotrschal, K. (2012). Psychosocial and psychophysiological effects of human-animal interactions: The possible role of oxytocin. Frontiers in Psychology, 3<\/i>, Article 234.<\/span><\/p>\n

FEDIAF (European Pet Food Industry Federation). (2025). Facts & Figures 2025<\/i>.<\/span><\/p>\n

Friedmann, E., & Thomas, S. A. (1995). Pet ownership, social support, and one-year survival after acute myocardial infarction in the Cardiac Arrhythmia Suppression Trial (CAST). American Journal of Cardiology, 76<\/i>(17), 1213\u20131217.<\/span><\/p>\n

Hajek, A., & K\u00f6nig, H. H. (2020). How do cat owners, dog owners and individuals without pets differ in terms of psychosocial outcomes among individuals in old age without a partner? Aging & Mental Health, 24<\/i>(10), 1613\u20131619.<\/span><\/p>\n

Herzog, H. (2011). The impact of pets on human health and psychological well-being: Fact, fiction, or hypothesis? Current Directions in Psychological Science, 20<\/i>(4), 236\u2013239.<\/span><\/p>\n

Kretzler, B., K\u00f6nig, H.-H., & Hajek, A. (2022). Pet ownership, loneliness, and social isolation: A systematic review. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 57<\/i>(10), 1935\u20131957.<\/span><\/p>\n

McConnell, A. R., Brown, C. M., Shoda, T. M., Stayton, L. E., & Martin, C. E. (2011). Friends with benefits: On the positive consequences of pet ownership. Journal of Personality and Social Psychology, 101<\/i>(6), 1239\u20131252.<\/span><\/p>\n

Powell, L., Edwards, K. M., McGreevy, P., Bauman, A., Podberscek, A., Neilly, B., Sherrington, C., & Stamatakis, E. (2019). Companion dog acquisition and mental well-being: A community-based three-arm controlled study. BMC Public Health, 19<\/i>(1), Article 1428.<\/span><\/p>\n

Ratschen, E., Shoesmith, E., Shahab, L., Silva, K., Kale, D., Toner, P., Reeve, C., & Mills, D. S. (2020). Human-animal relationships and interactions during the Covid-19 lockdown phase in the UK: Investigating links with mental health and loneliness. PLOS ONE, 15<\/i>(9), Article e0239397.<\/span><\/p>\n

Scoresby, K. J., Strand, E. B., Ng, Z., Brown, K. C., Stilz, C. R., Strobel, K., & Souza, M. (2021). Pet ownership and quality of life: A systematic review of the literature. Veterinary Sciences, 8<\/i>(12), Article 332.<\/span><\/p>\n

Taniguchi, Y., Ikeuchi, T., & Yong, J. (2024). Dog, cat, bird, fish, and other pet ownership and mortality: Evidence from the HILDA cohort. PLOS ONE, 19<\/i>(8), Article e0305546.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z danych europejskiego stowarzyszenia producent\u00f3w karmy dla zwierz\u0105t wynika, \u017ce psa ma dzi\u015b niemal po\u0142owa polskich gospodarstw domowych, wi\u0119cej ni\u017c w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Europy, a licz\u0105c wszystkie gatunki razem, zwierz\u0119 domowe mieszka ju\u017c w prawie co drugim europejskim domu (FEDIAF, 2025). Pies czy kot dawno przesta\u0142 by\u0107 dodatkiem do rodziny.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[341,100,97,126],"class_list":["post-1787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-czlowiek-a-zwierze","tag-dobrostan","tag-pomoc-psychologiczna","tag-psychologia-zdrowia"],"yoast_head":"\nJak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/zwierze-dobrostan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/zwierze-dobrostan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-07-28T06:13:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-28T16:01:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1430\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1073\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela?\",\"datePublished\":\"2026-07-28T06:13:28+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T16:01:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/\"},\"wordCount\":2580,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/z1.jpg\",\"keywords\":[\"Cz\u0142owiek a zwierz\u0119\",\"Dobrostan\",\"Pomoc psychologiczna\",\"Psychologia zdrowia\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/\",\"name\":\"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/z1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-07-28T06:13:28+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T16:01:16+00:00\",\"description\":\"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/z1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/z1.jpg\",\"width\":1430,\"height\":1073},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/zwierze-dobrostan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/zaluski_jacek\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-za\u0142uski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/zwierze-dobrostan\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/zwierze-dobrostan\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-07-28T06:13:28+00:00","article_modified_time":"2026-07-28T16:01:16+00:00","og_image":[{"width":1430,"height":1073,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela?","datePublished":"2026-07-28T06:13:28+00:00","dateModified":"2026-07-28T16:01:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/"},"wordCount":2580,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg","keywords":["Cz\u0142owiek a zwierz\u0119","Dobrostan","Pomoc psychologiczna","Psychologia zdrowia"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/","name":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg","datePublished":"2026-07-28T06:13:28+00:00","dateModified":"2026-07-28T16:01:16+00:00","description":"Zwierz\u0119 domowe a jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela: 54 badania, jeden jasny wniosek. Psycholog wyja\u015bnia, kiedy pies czy kot naprawd\u0119 pomaga, a kiedy nie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/z1.jpg","width":1430,"height":1073},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/zwierze-dobrostan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jak zwierz\u0119 domowe naprawd\u0119 wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 \u017cycia w\u0142a\u015bciciela?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/popiersie-terapeuty-150x150.jpg"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.instagram.com\/zaluski_jacek\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-za\u0142uski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1787"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1805,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1787\/revisions\/1805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}