{"id":1715,"date":"2026-06-23T06:19:29","date_gmt":"2026-06-23T06:19:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=1715"},"modified":"2026-06-23T06:19:29","modified_gmt":"2026-06-23T06:19:29","slug":"samotnosc-mezczyzn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/samotnosc-mezczyzn\/","title":{"rendered":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku – cichy kryzys emocjonalny"},"content":{"rendered":"

Jest takie pytanie, kt\u00f3re zadaj\u0119 w gabinecie<\/span><\/a><\/strong> do\u015b\u0107 cz\u0119sto, a kt\u00f3re u m\u0119\u017cczyzn zaskakuj\u0105co regularnie wywo\u0142uje moment ciszy. Brzmi niewinnie: \u201eZ kim m\u00f3g\u0142by Pan o tym porozmawia\u0107, poza nasz\u0105 terapi\u0105?\u201d. U wielu kobiet odpowied\u017a pada od razu – siostra, przyjaci\u00f3\u0142ka, kole\u017canka z pracy. U wielu m\u0119\u017cczyzn zapada namys\u0142, a potem co\u015b w rodzaju zdziwienia w\u0142asnym odkryciem: \u201eNo w\u0142a\u015bnie\u2026 chyba z nikim\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Bywa, \u017ce to m\u0119\u017cczy\u017ani o pe\u0142nym \u017cyciorysie – z \u017con\u0105, dzie\u0107mi, firm\u0105, \u201emn\u00f3stwem znajomych\u201d. A jednak nie ma w ich \u017cyciu ani jednej osoby, kt\u00f3rej powiedzieliby prawd\u0119 o tym, \u017ce si\u0119 boj\u0105 albo \u017ce sobie nie radz\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n

Ten wzorzec powtarza si\u0119 na tyle cz\u0119sto, \u017ce dawno przesta\u0142em traktowa\u0107 go jako zbi\u00f3r indywidualnych historii. Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn rzadko wygl\u0105da jak samotno\u015b\u0107 z obraz\u00f3w, czyli nie jest pustym mieszkaniem ani brakiem ludzi wok\u00f3\u0142. Cz\u0119\u015bciej jest brakiem jednej osoby, kt\u00f3rej mo\u017cna powiedzie\u0107 prawd\u0119 o sobie. I co najwa\u017cniejsze, jest cicha. Nie krzyczy, nie domaga si\u0119 uwagi, maskuje si\u0119 zm\u0119czeniem, rozdra\u017cnieniem czy nadmiarem pracy. Dlatego nazywam j\u0105 cichym kryzysem emocjonalnym. Rozgrywa si\u0119 on w milczeniu, a jego skutki wida\u0107 dopiero wtedy, gdy jest ju\u017c naprawd\u0119 \u017ale.<\/span><\/span><\/p>\n

Samotno\u015b\u0107 to nie to samo co bycie samemu<\/span><\/span><\/h4>\n

Zanim przejd\u0119 do m\u0119\u017cczyzn, musz\u0119 rozprawi\u0107 si\u0119 z pewnym nieporozumieniem, bo bez niego ca\u0142a reszta si\u0119 rozmywa. W psychologii rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwie rzeczy, kt\u00f3re potoczny j\u0119zyk myli: izolacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i samotno\u015b\u0107. Izolacja to fakt obiektywny, tzn. ile os\u00f3b mamy wok\u00f3\u0142, jak g\u0119sta jest nasza sie\u0107 kontakt\u00f3w. Samotno\u015b\u0107 to odczucie subiektywne, czyli rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy relacjami, kt\u00f3rych pragniemy, a tymi, kt\u00f3re realnie mamy. Mo\u017cna by\u0107 otoczonym lud\u017ami i czu\u0107 si\u0119 dotkliwie samotnym, i mo\u017cna mieszka\u0107 samemu, nie cierpi\u0105c z tego powodu wcale.<\/span><\/span><\/p>\n

To rozr\u00f3\u017cnienie jest kluczowe akurat w przypadku m\u0119\u017cczyzn, bo, jak za chwil\u0119 poka\u017c\u0119, ich problemem cz\u0119sto nie jest brak ludzi wok\u00f3\u0142 (izolacja), lecz brak relacji o okre\u015blonej jako\u015bci (samotno\u015b\u0107 mimo towarzystwa). M\u0119\u017cczyzna z licznym gronem koleg\u00f3w od piwa i pe\u0142nym kalendarzem spotka\u0144 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie samotny jak ten, kt\u00f3ry siedzi sam w pustym mieszkaniu. Tylko trudniej to u niego dostrzec, tak\u017ce jemu samemu.<\/span><\/span><\/p>\n

Czy m\u0119\u017cczy\u017ani naprawd\u0119 s\u0105 bardziej samotni?<\/span><\/span><\/h4>\n

Tu uczciwo\u015b\u0107 badawcza nakazuje ostro\u017cno\u015b\u0107, bo temat obr\u00f3s\u0142 w mit \u201eepidemii samotno\u015bci m\u0119\u017cczyzn\u201d. Najwi\u0119ksza jak dot\u0105d metaanaliza r\u00f3\u017cnic p\u0142ciowych, obejmuj\u0105ca blisko 400 tysi\u0119cy os\u00f3b, wykaza\u0142a, \u017ce u\u015bredniona r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a kobietami w poczuciu samotno\u015bci jest bliska zeru<\/i> (Maes et al., 2019). Polskie dane id\u0105 w t\u0119 sam\u0105 stron\u0119: z komunikatu CBOS \u201eWi\u0119zi spo\u0142eczne A.D. 2024\u201d wynika, \u017ce samotno\u015b\u0107 \u201ebardzo cz\u0119sto\u201d lub \u201ezawsze\u201d doskwiera najcz\u0119\u015bciej najm\u0142odszym (18\u201334 lata) i nieco cz\u0119\u015bciej kobietom ni\u017c m\u0119\u017cczyznom (CBOS, 2024). Gdybym wi\u0119c twierdzi\u0142, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani jako grupa czuj\u0105<\/i> si\u0119 bardziej samotni, mija\u0142bym si\u0119 z danymi.<\/span><\/span><\/p>\n

Sk\u0105d zatem przekonanie, \u017ce mamy do czynienia z m\u0119skim problemem? St\u0105d, \u017ce r\u00f3\u017cnica nie le\u017cy w nat\u0119\u017ceniu uczucia, lecz w strukturze relacji i w tym, do czego ta struktura prowadzi. I to w\u0142a\u015bnie t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119, realn\u0105 i policzaln\u0105, chc\u0119 pokaza\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Architektura m\u0119skiej przyja\u017ani<\/span><\/span><\/h4>\n

Psychologia relacji opisuje dwa style przyja\u017ani, kt\u00f3rych nazwy \u015bwietnie oddaj\u0105 sedno. Przyja\u017anie kobiet bywaj\u0105 okre\u015blane jako \u201etwarz\u0105 w twarz\u201d (face to face<\/i>), a przyja\u017anie m\u0119\u017cczyzn jako \u201erami\u0119 w rami\u0119\u201d (side by side<\/i>). Jest to sformu\u0142owanie zaproponowane przez Wrighta (1982) i wielokrotnie potem potwierdzane. Metaanaliza oczekiwa\u0144 wobec przyja\u017ani wykaza\u0142a, \u017ce kobiety istotnie silniej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani ceni\u0105 w przyja\u017ani wsp\u00f3lnot\u0119 emocjonaln\u0105<\/i>, a w tym samoujawnianie i intymno\u015b\u0107, podczas gdy m\u0119\u017cczy\u017ani wy\u017cej stawiaj\u0105 wymiar sprawczo\u015bciowy i wsp\u00f3lne dzia\u0142anie (Hall, 2011). Upraszczaj\u0105c: kobiety cz\u0119\u015bciej buduj\u0105 blisko\u015b\u0107 przez rozmow\u0119, m\u0119\u017cczy\u017ani przez wsp\u00f3lne robienie czego\u015b, gdzie uwaga skupia si\u0119 na zadaniu, a nie na sobie nawzajem.<\/span><\/span><\/p>\n

Ten styl nie jest gorszy. Ma swoje zalety np. m\u0119skie przyja\u017anie bywaj\u0105 mniej kruche, mniej obci\u0105\u017cone oczekiwaniem nieustannego kontaktu. Problem pojawia si\u0119 dopiero wtedy, gdy aktywno\u015b\u0107 znika. Dop\u00f3ki istnieje wsp\u00f3lny kontekst, tj. dru\u017cyna, studia, firma – relacja trwa. Kiedy kontekst si\u0119 ko\u0144czy, przyja\u017a\u0144 cz\u0119sto ko\u0144czy si\u0119 razem z nim, bo nie by\u0142a podtrzymywana niczym poza nim. Dlatego tak wielu m\u0119\u017cczyzn po czterdziestce odkrywa nagle, \u017ce kr\u0105g towarzyski rozp\u0142yn\u0105\u0142 si\u0119 niemal niezauwa\u017calnie, a oni nie bardzo wiedz\u0105, jak zbudowa\u0107 blisko\u015b\u0107 bez pretekstu w postaci wsp\u00f3lnego zaj\u0119cia.<\/span><\/span><\/p>\n

Jest jeszcze jeden, moim zdaniem najwa\u017cniejszy, element tej uk\u0142adanki. Skoro m\u0119\u017cczy\u017ani rzadziej buduj\u0105 blisko\u015b\u0107 przez zwierzanie si\u0119 przyjacio\u0142om, to gdy w og\u00f3le maj\u0105 komu powierzy\u0107 rzeczy najtrudniejsze, rol\u0119 t\u0119 pe\u0142ni najcz\u0119\u015bciej partnerka. Emocjonalne wsparcie wielu m\u0119\u017cczyzn opiera si\u0119 wi\u0119c na jednym filarze<\/i>. Dop\u00f3ki ten filar stoi, konstrukcja si\u0119 trzyma. Ale rozw\u00f3d, rozstanie czy \u015bmier\u0107 partnerki nie odbieraj\u0105 wtedy m\u0119\u017cczy\u017anie jednej z wielu relacji – odbieraj\u0105 mu jedyny kana\u0142, kt\u00f3rym dociera\u0142 do w\u0142asnych emocji i do drugiego cz\u0142owieka.<\/span><\/span><\/p>\n

W polskich realiach ten mechanizm bywa dodatkowo zaostrzony przez sytuacj\u0119 po rozwodzie: to matki znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c ojcowie sprawuj\u0105 codzienn\u0105 opiek\u0119 nad dzie\u0107mi, wi\u0119c rozstanie pozbawia wielu m\u0119\u017cczyzn nie tylko partnerki, lecz tak\u017ce codziennego kontaktu z dzie\u0107mi, a wraz z nim sporej cz\u0119\u015bci to\u017csamo\u015bci i poczucia przynale\u017cno\u015bci. Kiedy w gabinecie s\u0142ysz\u0119 o m\u0119\u017cczy\u017anie, kt\u00f3ry \u201epo rozwodzie si\u0119 posypa\u0142\u201d, niemal zawsze okazuje si\u0119, \u017ce jego ca\u0142a sie\u0107 wsparcia mie\u015bci\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej w jednej osobie.<\/span><\/span><\/p>\n

Warto doda\u0107 t\u0142o, na kt\u00f3rym to wszystko si\u0119 rozgrywa. Ameryka\u0144skie badania nad przyja\u017ani\u0105 pokazuj\u0105, \u017ce w ci\u0105gu trzech dekad odsetek m\u0119\u017cczyzn maj\u0105cych co najmniej sze\u015bciu bliskich przyjaci\u00f3\u0142 spad\u0142 z 55% do 27%, a odsetek tych bez ani jednego<\/i> bliskiego przyjaciela wzr\u00f3s\u0142 pi\u0119ciokrotnie z 3% do 15% (Cox, 2021). Mechanizm jest uniwersalny: im w\u0119\u017csza sie\u0107 i im bardziej oparta wy\u0142\u0105cznie na partnerce, tym bardziej m\u0119\u017cczyzna jest nara\u017cony, gdy ta jedna relacja si\u0119 zachwieje.<\/span><\/span><\/p>\n

Dlaczego samotno\u015b\u0107 boli?<\/span><\/span><\/h4>\n

Skoro m\u0119\u017cczy\u017ani nie deklaruj\u0105 wi\u0119cej samotno\u015bci, mo\u017cna by zapyta\u0107: czy to w og\u00f3le problem? Odpowied\u017a daje ewolucyjna teoria samotno\u015bci Johna Cacioppo, jedno z najwa\u017cniejszych uj\u0119\u0107 w tej dziedzinie. Wed\u0142ug niej samotno\u015b\u0107 dzia\u0142a jak b\u00f3l spo\u0142eczny<\/i> tzn. jest sygna\u0142em alarmowym, dok\u0142adnie tak jak b\u00f3l fizyczny ostrzega przed uszkodzeniem cia\u0142a. Dla naszych przodk\u00f3w od\u0142\u0105czenie od grupy oznacza\u0142o \u015bmiertelne zagro\u017cenie, wi\u0119c ewolucja wyposa\u017cy\u0142a nas w nieprzyjemne uczucie, kt\u00f3re ma jeden cel: zmotywowa\u0107 do odnowienia wi\u0119zi (Cacioppo & Cacioppo, 2018).<\/span><\/span><\/p>\n

Problem w tym, \u017ce ten sam mechanizm, kt\u00f3ry chroni\u0142 cz\u0142owieka w sawannie, w przewlek\u0142ej formie zaczyna szkodzi\u0107. Cacioppo wykaza\u0142, \u017ce d\u0142ugotrwa\u0142a samotno\u015b\u0107 uruchamia reakcj\u0119 charakterystyczn\u0105 dla chronicznego stresu: nasila stan zapalny w organizmie, wyostrza czujno\u015b\u0107 na spo\u0142eczne zagro\u017cenia i zaburza regulacj\u0119 emocji. Samotny cz\u0142owiek zaczyna nie\u015bwiadomie odbiera\u0107 innych jako zagro\u017cenie, staje si\u0119 bardziej nieufny i dra\u017cliwy, co odpycha ludzi i pog\u0142\u0119bia izolacj\u0119. To samonap\u0119dzaj\u0105ca si\u0119 spirala, w kt\u00f3rej sygna\u0142 maj\u0105cy przywr\u00f3ci\u0107 wi\u0119\u017a zaczyna j\u0105 uniemo\u017cliwia\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

I tu pojawia si\u0119 kluczowa subtelno\u015b\u0107: samotno\u015b\u0107 to nie depresja, cho\u0107 \u0142atwo je pomyli\u0107. Badania Cacioppo pokazuj\u0105, \u017ce s\u0105 to powi\u0105zane, lecz odr\u0119bne stany. Samotno\u015b\u0107 jest raczej czynnikiem ryzyka, kt\u00f3ry depresj\u0119 poprzedza i nap\u0119dza, ni\u017c jej objawem. To wa\u017cne, bo m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry \u201enie czuje si\u0119 przygn\u0119biony, tylko jako\u015b pusto i bez sensu\u201d, cz\u0119sto odrzuca etykiet\u0119 depresji, a jednocze\u015bnie tkwi w przewlek\u0142ej samotno\u015bci, kt\u00f3ra powoli go wyniszcza<\/span><\/a><\/strong>.<\/span><\/span><\/p>\n

\u017be nie chodzi o metafor\u0119, pokazuj\u0105 twarde dane medyczne. Klasyczna metaanaliza obejmuj\u0105ca setki tysi\u0119cy os\u00f3b wykaza\u0142a, \u017ce s\u0142abe wi\u0119zi spo\u0142eczne podnosz\u0105 ryzyko przedwczesnej \u015bmierci w stopniu por\u00f3wnywalnym z dobrze znanymi czynnikami ryzyka, takimi jak palenie czy oty\u0142o\u015b\u0107 (Holt-Lunstad et al., 2015). Samotno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z podwy\u017cszonym ryzykiem chor\u00f3b serca i udaru. Ujm\u0119 to wprost, bo tu nie ma miejsca na \u0142agodzenie: przewlek\u0142a samotno\u015b\u0107 jest spraw\u0105 zdrowia, a nie tylko nastroju i w\u0142a\u015bnie dlatego m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry j\u0105 u siebie bagatelizuje, ryzykuje znacznie wi\u0119cej, ni\u017c mu si\u0119 wydaje.<\/span><\/span><\/p>\n

Co mo\u017cna z tym zrobi\u0107?<\/span><\/span><\/h4>\n

Skoro problemem jest jako\u015b\u0107 i struktura relacji, a nie sama liczba ludzi wok\u00f3\u0142, to i wskaz\u00f3wki musz\u0105 celowa\u0107 w\u0142a\u015bnie w to. Poni\u017csze kroki nie s\u0105 obietnic\u0105 szybkiej zmiany, ale ka\u017cdy z nich jest wykonalny.<\/span><\/span><\/p>\n

Po pierwsze, zdejmij ca\u0142y ci\u0119\u017car z jednego filaru. <\/b>Je\u015bli ca\u0142e Twoje wsparcie emocjonalne opiera si\u0119 na partnerce, to obci\u0105\u017cenie dla zwi\u0105zku i ryzyko dla Ciebie. Nie chodzi o to, by kocha\u0107 j\u0105 mniej, lecz by mie\u0107 dok\u0105d p\u00f3j\u015b\u0107 z tym, czego nie chcesz albo nie mo\u017cesz z\u0142o\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105cznie na jej barki. Jedna, dwie dodatkowe relacje, w kt\u00f3rych wolno powiedzie\u0107 co\u015b prawdziwego, zmieniaj\u0105 ca\u0142\u0105 architektur\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n

Po drugie, u\u017cyj \u201eramienia w rami\u0119\u201d jako pomostu, nie jako mety. <\/b>Nie musisz zaczyna\u0107 od zwierze\u0144 przy kawie, to nie jest naturalny dla wi\u0119kszo\u015bci m\u0119\u017cczyzn punkt startu. Zacznij od wsp\u00f3lnej, regularnej aktywno\u015bci, bo to na jej gruncie m\u0119ska blisko\u015b\u0107 ro\u015bnie naj\u0142atwiej. Ale potraktuj j\u0105 jako rusztowanie: badania pokazuj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie podczas wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania pojawiaj\u0105 si\u0119 momenty, w kt\u00f3rych \u0142atwiej powiedzie\u0107 co\u015b osobistego. Sztuka polega na tym, by z tych moment\u00f3w korzysta\u0107, a nie je omija\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Po trzecie, postaw na regularno\u015b\u0107, nie na intensywno\u015b\u0107. <\/b>Relacje karmi\u0105 si\u0119 powtarzalno\u015bci\u0105. Cotygodniowe bieganie z koleg\u0105 zbuduje wi\u0119\u017a skuteczniej ni\u017c jedno wylewne spotkanie raz w roku. Wpisz kontakt z lud\u017ami w kalendarz tak samo, jak wpisujesz obowi\u0105zki, nie dlatego, \u017ce to ch\u0142odna kalkulacja, lecz dlatego, \u017ce to, co nie jest zaplanowane, w doros\u0142ym \u017cyciu zwykle nie istnieje.<\/span><\/span><\/p>\n

Po czwarte, traktuj samotno\u015b\u0107 jak sygna\u0142, a nie jak wstyd. <\/b>Skoro samotno\u015b\u0107 jest form\u0105 b\u00f3lu spo\u0142ecznego, to znaczy, \u017ce \u2013 jak ka\u017cdy b\u00f3l \u2013 niesie informacj\u0119, a nie wyrok. M\u00f3wi: \u201ebrakuje Ci wi\u0119zi, zr\u00f3b z tym co\u015b<\/a><\/strong><\/span>\u201d. Przeczytanie jej w ten spos\u00f3b zdejmuje z niej pi\u0119tno s\u0142abo\u015bci. Nie jeste\u015b \u201ekim\u015b, kto sobie nie radzi\u201d, jeste\u015b cz\u0142owiekiem, kt\u00f3rego organizm robi dok\u0142adnie to, do czego zosta\u0142 stworzony.<\/span><\/span><\/p>\n

Po pi\u0105te, rozwa\u017c profesjonalne wsparcie<\/span><\/a>, zanim zrobi si\u0119 \u017ale. <\/b>Gabinet psychoterapeuty bywa dla m\u0119\u017cczyzny pierwszym miejscem, gdzie \u0107wiczy m\u00f3wienie o sobie tj. umiej\u0119tno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 potem przenosi na relacje poza nim. To nie jest rozwi\u0105zanie ostateczne dla \u201eprzypadk\u00f3w beznadziejnych\u201d, lecz ca\u0142kiem zwyczajne narz\u0119dzie odbudowy wi\u0119zi. Masz r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania wsparcia profesjonalnego na warsztatach dla m\u0119\u017cczyzn<\/span><\/a><\/strong> lub, cz\u0119sto nieprofesjonalnego a bardzo znacz\u0105cego, w m\u0119skich kr\u0119gach<\/a><\/strong><\/span>.<\/span><\/span><\/p>\n

Na koniec rzecz najwa\u017cniejsza. Je\u015bli samotno\u015b\u0107 przerodzi\u0142a si\u0119 w stan, w kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 my\u015bli rezygnacyjne lub my\u015bli o odebraniu sobie \u017cycia, nie zostawaj z tym sam ani przez chwil\u0119. W Polsce ca\u0142odobowo dzia\u0142a Centrum Wsparcia dla os\u00f3b w kryzysie psychicznym (800 70 2222) oraz telefon zaufania dla doros\u0142ych (116 123). W sytuacji bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia zadzwo\u0144 pod numer 112. Si\u0119gni\u0119cie po pomoc w takim momencie nie jest s\u0142abo\u015bci\u0105, jest najodwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105, jak\u0105 mo\u017cna zrobi\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Cisza, kt\u00f3r\u0105 warto przerwa\u0107<\/span><\/span><\/h4>\n

Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn jest cicha, bo nie wynika z braku ludzi, kt\u00f3ry \u0142atwo zauwa\u017cy\u0107, lecz z braku wi\u0119zi okre\u015blonej jako\u015bci, kt\u00f3ry d\u0142ugo pozostaje niewidoczny. M\u0119\u017cczyzna mo\u017ce mie\u0107 pe\u0142en kalendarz i szerokie grono znajomych, a mimo to nie mie\u0107 nikogo, komu powie prawd\u0119 o sobie. To nie jest s\u0142abo\u015b\u0107 charakteru, to przewidywalny efekt tego, jak uczymy ch\u0142opc\u00f3w budowa\u0107 relacje i na czym opieramy ich poczucie warto\u015bci.<\/span><\/span><\/p>\n

Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce struktura relacji nie jest wyryta w kamieniu. Da si\u0119 j\u0105 przebudowa\u0107, nie przez jeden heroiczny gest, lecz przez drobne, powtarzalne decyzje: jeden telefon wi\u0119cej, jedna wsp\u00f3lna aktywno\u015b\u0107, jedno zdanie powiedziane szczerze zamiast \u201ewszystko w porz\u0105dku\u201d. W mojej pracy widzia\u0142em wielu m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy t\u0119 drog\u0119 przeszli. Zaczynali zwykle od jednej rzeczy: od uznania, \u017ce cisza wok\u00f3\u0142 nich nie jest naturalnym stanem, lecz problemem, kt\u00f3ry wolno i warto rozwi\u0105za\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Bibliografia<\/b><\/span><\/span><\/h5>\n

Cacioppo, J. T., & Cacioppo, S. (2018). Loneliness in the modern age: An evolutionary theory of loneliness (ETL). W J. M. Olson (red.), <\/span>Advances in Experimental Social Psychology<\/i><\/span> (t. 58, s. 127\u2013197). Academic Press.<\/span><\/span><\/p>\n

CBOS. (2024). <\/span>Wi\u0119zi spo\u0142eczne A.D. 2024<\/i><\/span> (Komunikat z bada\u0144 nr 115\/2024; oprac. B. Badora). Centrum Badania Opinii Spo\u0142ecznej.<\/span><\/span><\/p>\n

Cox, D. A. (2021). <\/span>The state of American friendship: Change, challenges, and loss. Survey Center on American Life.<\/i><\/span><\/span><\/p>\n

Hall, J. A. (2011). Sex differences in friendship expectations: A meta-analysis. <\/span>Journal of Social and Personal Relationships, 28<\/i><\/span>(6), 723\u2013747.<\/span><\/span><\/p>\n

Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., Baker, M., Harris, T., & Stephenson, D. (2015). Loneliness and social isolation as risk factors for mortality: A meta-analytic review. <\/span>Perspectives on Psychological Science, 10<\/i><\/span>(2), 227\u2013237.<\/span><\/span><\/p>\n

Maes, M., Qualter, P., Vanhalst, J., Van den Noortgate, W., & Goossens, L. (2019). Gender differences in loneliness across the lifespan: A meta-analysis. <\/span>European Journal of Personality, 33<\/i><\/span>(6), 642\u2013654.<\/span><\/span><\/p>\n

Wright, P. H. (1982). Men’s friendships, women’s friendships and the alleged inferiority of the latter. <\/span>Sex Roles, 8<\/i><\/span>(1), 1\u201320.<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jest takie pytanie, kt\u00f3re zadaj\u0119 w gabinecie do\u015b\u0107 cz\u0119sto, a kt\u00f3re u m\u0119\u017cczyzn zaskakuj\u0105co regularnie wywo\u0142uje moment ciszy. Brzmi niewinnie: \u201eZ kim m\u00f3g\u0142by Pan o tym porozmawia\u0107, poza nasz\u0105 terapi\u0105?\u201d. U wielu kobiet odpowied\u017a pada od razu – siostra, przyjaci\u00f3\u0142ka, kole\u017canka z pracy. U wielu m\u0119\u017cczyzn zapada namys\u0142, a potem co\u015b w rodzaju zdziwienia w\u0142asnym odkryciem: \u201eNo w\u0142a\u015bnie\u2026 chyba z …<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1720,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[100,97,126,114,338,120,106,104],"class_list":["post-1715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-dobrostan","tag-pomoc-psychologiczna","tag-psychologia-zdrowia","tag-psychoterapia","tag-rozwoj-mezczyzn","tag-swiadomosc","tag-umiejetnosci-miekkie","tag-zwiazki"],"yoast_head":"\nSamotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/samotnosc-mezczyzn\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/samotnosc-mezczyzn\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-06-23T06:19:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku – cichy kryzys emocjonalny\",\"datePublished\":\"2026-06-23T06:19:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/\"},\"wordCount\":2288,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/samotnosc-mezczyzn.png\",\"keywords\":[\"Dobrostan\",\"Pomoc psychologiczna\",\"Psychologia zdrowia\",\"Psychoterapia\",\"Rozw\u00f3j m\u0119\u017cczyzn\",\"\u015awiadomo\u015b\u0107\",\"Umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie\",\"Zwi\u0105zki\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/\",\"name\":\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/samotnosc-mezczyzn.png\",\"datePublished\":\"2026-06-23T06:19:29+00:00\",\"description\":\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/samotnosc-mezczyzn.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/06\\\/samotnosc-mezczyzn.png\",\"width\":1536,\"height\":1024,\"caption\":\"samotno\u015b\u0107\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/samotnosc-mezczyzn\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku – cichy kryzys emocjonalny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-zauski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/samotnosc-mezczyzn\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/samotnosc-mezczyzn\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-06-23T06:19:29+00:00","og_image":[{"width":1536,"height":1024,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png","type":"image\/png"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku – cichy kryzys emocjonalny","datePublished":"2026-06-23T06:19:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/"},"wordCount":2288,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png","keywords":["Dobrostan","Pomoc psychologiczna","Psychologia zdrowia","Psychoterapia","Rozw\u00f3j m\u0119\u017cczyzn","\u015awiadomo\u015b\u0107","Umiej\u0119tno\u015bci mi\u0119kkie","Zwi\u0105zki"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/","name":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku - cichy kryzys emocjonalny - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png","datePublished":"2026-06-23T06:19:29+00:00","description":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn to cichy kryzys emocjonalny. Psycholog wyja\u015bnia przyczyny, skutki zdrowotne i podaje konkretne wskaz\u00f3wki.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/samotnosc-mezczyzn.png","width":1536,"height":1024,"caption":"samotno\u015b\u0107"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/samotnosc-mezczyzn\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Samotno\u015b\u0107 m\u0119\u017cczyzn w XXI wieku – cichy kryzys emocjonalny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-zauski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1715"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1727,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1715\/revisions\/1727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1720"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}