{"id":1530,"date":"2026-04-21T10:22:27","date_gmt":"2026-04-21T10:22:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?p=1530"},"modified":"2026-04-21T10:22:27","modified_gmt":"2026-04-21T10:22:27","slug":"rozstanie-a-dzieci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/rozstanie-a-dzieci\/","title":{"rendered":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem?"},"content":{"rendered":"

Kiedy para z dzie\u0107mi m\u00f3wi mi w gabinecie<\/a><\/strong><\/span>, \u017ce \u201etrzymaj\u0105 si\u0119 razem dla dobra dzieci”, czuj\u0119 pewien znajomy niepok\u00f3j. Nie dlatego, \u017ce uwa\u017cam, \u017ce powinni si\u0119 natychmiast rozsta\u0107. Raczej dlatego, \u017ce za tym zdaniem kryje si\u0119 jedno z najbardziej utrwalonych spo\u0142ecznie przekona\u0144, kt\u00f3re badania naukowe od lat systematycznie podwa\u017caj\u0105. Przekonanie, \u017ce trwanie w zwi\u0105zku (ka\u017cdym zwi\u0105zku) jest lepsze dla dzieci ni\u017c rozpad rodziny.<\/span><\/span><\/p>\n

Prawda jest mniej komfortowa i bardziej z\u0142o\u017cona. A skoro w tym miejscu lubi\u0119 m\u00f3wi\u0107 wprost \u2014 powiem: nie, rodzice razem wcale nie zawsze znaczy lepiej dla dzieci.<\/span><\/p>\n

Struktura rodziny to nie wszystko<\/span><\/h4>\n

Przez dekady w literaturze psychologicznej dominowa\u0142 prosty schemat: dzieci z pe\u0142nych rodzin radz\u0105 sobie lepiej ni\u017c dzieci z rodzin niepe\u0142nych. I rzeczywi\u015bcie wiele bada\u0144 pokazuje, \u017ce dzieci z pe\u0142nych biologicznych rodzin osi\u0105gaj\u0105 przeci\u0119tnie lepsze wyniki edukacyjne, rzadziej si\u0119gaj\u0105 po substancje psychoaktywne, maj\u0105 stabilniejsze relacje w doros\u0142o\u015bci. To fakty, kt\u00f3rych nie zamierzam ukrywa\u0107.<\/span><\/p>\n

K\u0142opot w tym, \u017ce te badania przez d\u0142ugi czas traktowa\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwa biologicznych rodzic\u00f3w jako jednorodn\u0105 kategori\u0119. A to powa\u017cny b\u0142\u0105d metodologiczny. Bo \u201epe\u0142na rodzina” mo\u017ce oznacza\u0107 zar\u00f3wno dom pe\u0142en ciep\u0142a i wzajemnego szacunku, jak i dom pe\u0142en chronicznego konfliktu, napi\u0119cia i wrogo\u015bci, w kt\u00f3rym dzieci ka\u017cdego dnia wch\u0142aniaj\u0105 w siebie co\u015b, co p\u00f3\u017aniej odbija si\u0119 na ich psychice.<\/span><\/p>\n

Musick i Meier (2010) w swoim wa\u017cnym badaniu pod\u0142u\u017cnym na pr\u00f3bie prawie 2000 rodzin pokazali, \u017ce dzieci wychowuj\u0105ce si\u0119 w biologicznych rodzinach dwurodzicielskich, ale z wysokim poziomem konfliktu<\/a><\/strong><\/span> mi\u0119dzy rodzicami, wypadaj\u0105 na wska\u017anikach dobrostanu por\u00f3wnywalnie do dzieci z rodzin niepe\u0142nych, czyli s\u0105 statystycznie nieodr\u00f3\u017cnialne pod wzgl\u0119dem osi\u0105gni\u0119\u0107 szkolnych, u\u017cywania substancji i wczesnego tworzenia w\u0142asnych rodzin. Innymi s\u0142owy: bycie razem przy permanentnym konflikcie nie chroni dzieci. Chroni je jako\u015b\u0107 \u015brodowiska, w kt\u00f3rym dorastaj\u0105.<\/span><\/p>\n

Konflikt jest gro\u017aniejszy ni\u017c rozstanie<\/span><\/h4>\n

To jeden z najsp\u00f3jniejszych wniosk\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z bada\u0144 ostatnich trzydziestu lat: to nie sam fakt rozstania rodzic\u00f3w szkodzi dzieciom najbardziej, lecz poziom i chroniczno\u015b\u0107 konfliktu mi\u0119dzy rodzicami, niezale\u017cnie od tego, czy para jest razem, czy osobno.<\/span><\/p>\n

\u017bewakowska (2024), analizuj\u0105c zjawisko stresu u dziecka w kontek\u015bcie sytuacji oko\u0142orozwodowej, wskazuje wprost, \u017ce konflikt mi\u0119dzy rodzicami by\u0142 wielokrotnie identyfikowany w literaturze jako znacz\u0105cy predyktor trudno\u015bci adaptacyjnych u dzieci. Co istotne, negatywne skutki konfliktu dotycz\u0105 zar\u00f3wno okresu przed rozpadem ma\u0142\u017ce\u0144stwa, jak i tego, co dzieje si\u0119 podczas rozwodu i po nim.<\/span><\/p>\n

Badania nad dzie\u0107mi z rodzin o wysokim poziomie konfliktu (ang. <\/span>high-conflict divorce<\/span><\/em>) przynosz\u0105 niepokoj\u0105ce wyniki. <\/span>Cao<\/span> i wsp\u00f3\u0142pracownicy (202<\/span>2<\/span>), prezentuj\u0105c model DPCATT (Divorce Process and Child Adaptation Trajectory Typology), pokazuj\u0105, \u017ce ekspozycja na intensywny konflikt przed rozwodem i po nim kszta\u0142tuje trajektori\u0119 adaptacji dziecka w spos\u00f3b znacznie bardziej destruktywny ni\u017c sam fakt rozstania. Co wi\u0119cej, u cz\u0119\u015bci dzieci z rodzin o wysokim konflikcie po rozwodzie obserwuje si\u0119 objawy stresu pourazowego (PTSS), a ich nasilenie jest \u015bci\u015ble skorelowane z poziomem konfliktu mi\u0119dzy rodzicami <\/span>(<\/span>van der Wal <\/span>et al., <\/span>2022<\/span>).<\/span><\/span><\/p>\n

Mo\u017cna to uj\u0105\u0107 inaczej: dziecko, kt\u00f3re przestaje by\u0107 codziennym \u015bwiadkiem k\u0142\u00f3tni, awantur i napi\u0119cia, a zamiast tego trafia do stabilniejszego, spokojniejszego \u015brodowiska, mo\u017ce na rozstaniu zyska\u0107, nie straci\u0107.<\/span><\/p>\n

Kiedy rozstanie pomaga<\/span><\/h4>\n

Amato (2010), omawiaj\u0105c koncepcj\u0119 tzw. \u201edobrego rozwodu”, przywo\u0142uje wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie: dzieci, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y wysokiego konfliktu w rodzinie, cz\u0119sto wykazuj\u0105 popraw\u0119 dobrostanu po rozstaniu rodzic\u00f3w, podczas gdy dzieci z rodzin o niskim konflikcie mog\u0105 reagowa\u0107 na rozstanie pogorszeniem. To kluczowa obserwacja, bo oznacza, \u017ce skutki rozstania s\u0105 modulowane przez to, jaka by\u0142a jako\u015b\u0107 \u015brodowiska rodzinnego<\/a><\/strong><\/span> przed nim.<\/span><\/p>\n

Inaczej m\u00f3wi\u0105c: je\u015bli dzieci \u017cy\u0142y w domu z chronicznym napi\u0119ciem, rozstanie rodzic\u00f3w mo\u017ce by\u0107 dla nich ulg\u0105. Je\u015bli \u017cy\u0142y w domu stosunkowo spokojnym, rozstanie jest dla nich trudnym do\u015bwiadczeniem straty. Badania nie m\u00f3wi\u0105, \u017ce rozstanie jest zawsze dobre, m\u00f3wi\u0105 natomiast, \u017ce to nie rozstanie samo w sobie szkodzi, lecz to, co mu towarzyszy.<\/span><\/p>\n

Lansford (2009) w swoim przegl\u0105dzie literatury dotycz\u0105cej adaptacji dzieci do rozwodu rodzic\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 dzieci z rozpad\u0142ych ma\u0142\u017ce\u0144stw przeci\u0119tnie wypadaj\u0105 gorzej ni\u017c r\u00f3wie\u015bnicy z pe\u0142nych rodzin, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie wykazuje d\u0142ugofalowych, powa\u017cnych problem\u00f3w psychologicznych. To wa\u017cna korekta powszechnego obrazu: rozw\u00f3d nie jest wyrokiem. W badaniu na reprezentatywnej pr\u00f3bie ponad 17 tysi\u0119cy Brytyjczyk\u00f3w obserwowanych od 7 do 23 roku \u017cycia, odsetek os\u00f3b ze wska\u017anikami zaburze\u0144 emocjonalnych wynosi\u0142 11% w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli rozwodu rodzic\u00f3w, i 8% w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy go nie do\u015bwiadczyli. R\u00f3\u017cnica istnieje, ale m\u00f3wimy o pojedynczych punktach procentowych, nie o przepa\u015bci.<\/span><\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci jest odporna<\/span><\/h4>\n

D\u2019Onofrio i Emery (2019) podkre\u015blaj\u0105: wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci po rozwodzie jest odporna<\/a><\/strong><\/span> i nie wykazuje klinicznych problem\u00f3w. Czuj\u0105 b\u00f3l emocjonalny, ale nie jest on katastrof\u0105. Prawdziwa katastrofa dzieje si\u0119, gdy dziecko codziennie s\u0142yszy k\u0142\u00f3tnie, widzi pogard\u0119, jest wykorzystywane jako sojusznik w wojnie rodzicielskiej.<\/span><\/p>\n

Dlaczego jedne dzieci radz\u0105 sobie lepiej, a inne gorzej? Badania wskazuj\u0105 kilka kluczowych czynnik\u00f3w moderuj\u0105cych. Nale\u017c\u0105 do nich: jako\u015b\u0107 relacji z rodzicem rezydentnym, poziom stresu rodzic\u00f3w po rozstaniu, jako\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142rodzicielstwa (co-parenting), dost\u0119p do zasob\u00f3w finansowych<\/a><\/strong><\/span> i spo\u0142ecznych oraz cechy temperamentalne samego dziecka (Wolchik <\/em>et. al., <\/em>2009<\/em>).<\/em><\/span><\/p>\n

I tutaj pojawia si\u0119 kolejna wa\u017cna kwestia, czyli mediatory psychologiczne. Strohschein (2005) i inni badacze pokazali, \u017ce wiele negatywnych skutk\u00f3w kojarzonych z rozstaniem rodzic\u00f3w ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142a nie w samym fakcie rozpadu rodziny, lecz w towarzysz\u0105cych mu mechanizmach: obni\u017ceniu dochod\u00f3w, pogorszeniu jako\u015bci rodzicielstwa, napi\u0119ciu emocjonalnemu rodzic\u00f3w i, przede wszystkim, kontynuowaniu konfliktu po rozstaniu.<\/span><\/p>\n

Z\u0142y rozw\u00f3d kontra dobry rozw\u00f3d<\/span><\/h4>\n

Amato i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2011) analizowali koncepcj\u0119 \u201edobrego rozwodu” w opozycji do \u201ez\u0142ego” i wyniki s\u0105 pouczaj\u0105ce. W rodzinach, gdzie po rozstaniu rodzice zachowali niski poziom konfliktu, utrzymali bliski kontakt obojga rodzic\u00f3w z dzieckiem i potrafili w miar\u0119 sprawnie komunikowa\u0107 si\u0119 w kwestiach wychowawczych, dzieci funkcjonowa\u0142y znacznie lepiej. To nie jest \u017cadna nowo\u015b\u0107 w teorii, natomiast w praktyce wci\u0105\u017c napotykam rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 przekonani, \u017ce skoro si\u0119 nie k\u0142\u00f3c\u0105 oficjalnie, to dzieci \u201enic nie czuj\u0105”. Myl\u0105 si\u0119.<\/span><\/p>\n

Dzieci doskonale wyczuwaj\u0105 napi\u0119cie, wrogo\u015b\u0107 i wzajemn\u0105 niech\u0119\u0107 rodzic\u00f3w, nawet gdy odbywa si\u0119 to za zamkni\u0119tymi drzwiami lub w ciszy. Do\u015bwiadczenie kliniczne i badania naukowe s\u0105 tu zgodne: niejawny konflikt jest r\u00f3wnie szkodliwy jak ten otwarty.<\/span><\/p>\n

Co wi\u0119cej, mediacja jako alternatywa dla post\u0119powania s\u0105dowego przynosi obiecuj\u0105ce efekty. W badaniu z dwunastoletnim follow-up wykazano, \u017ce mediacja w por\u00f3wnaniu z post\u0119powaniem s\u0105dowym skutkowa\u0142a ni\u017cszym poziomem konfliktu, lepsz\u0105 jako\u015bci\u0105 rodzicielstwa i wi\u0119kszym zaanga\u017cowaniem obojga rodzic\u00f3w w \u017cycie dzieci.<\/span><\/p>\n

Interaktywny efekt konfliktu i rozstania<\/span><\/h4>\n

Yu i wsp\u00f3\u0142pracownicy (2010), badaj\u0105c d\u0142ugofalowe skutki konfliktu ma\u0142\u017ce\u0144skiego i rozwodu na relacje doros\u0142ych dzieci z rodzicami, pokazali ciekawy wzorzec: wysokiemu poziomowi konfliktu przed rozwodem towarzyszy\u0142o pogorszenie relacji ojciec\u2013dziecko, natomiast sam rozw\u00f3d przy niskim konflikcie nie wp\u0142ywa\u0142 znacz\u0105co na relacj\u0119 z matk\u0105. To subtelne, ale wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie, gdy\u017c efekty dla dzieci<\/a><\/strong><\/span> s\u0105 zawsze wypadkow\u0105 wielu czynnik\u00f3w naraz, nigdy wynikiem jednej zmiennej.<\/span><\/p>\n

Badania Booth i Amato (2001) dodatkowo pokazuj\u0105, \u017ce u m\u0142odych doros\u0142ych, kt\u00f3rych rodzice \u017cyli razem w ma\u0142\u017ce\u0144skim konflikcie, obserwuje si\u0119 gorsze dobrostan psychiczny, mniejsze wsparcie spo\u0142eczne i trudno\u015bci w relacjach intymnych; por\u00f3wnywalne z tymi, kt\u00f3re obserwuje si\u0119 u doros\u0142ych z rozbitych rodzin. Pytanie, kt\u00f3rym warto si\u0119 pos\u0142u\u017cy\u0107 w praktyce: co tak naprawd\u0119 dziecko absorbuje w codziennym \u015brodowisku domowym?<\/span><\/p>\n

Co m\u00f3wi\u0119 rodzicom w gabinecie<\/span><\/h4>\n

Nie namawiam do rozstania. Ani to moja rola, ani to etyczne zachowanie. Moj\u0105 rol\u0105 jest prezentacja tego, co wiemy (a wiemy sporo), pomoc w rozpoznaniu swoich emocji i potrzeb, a nast\u0119pnie w podj\u0119ciu optymalnej decyzji.<\/span><\/p>\n

Wiemy, \u017ce dzieci nie potrzebuj\u0105 rodzic\u00f3w razem za wszelk\u0105 cen\u0119. Potrzebuj\u0105 rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy nie wik\u0142aj\u0105 ich w swoje konflikty, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 mimo wszystko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 jako rodzice, i kt\u00f3rzy dbaj\u0105 o w\u0142asne zdrowie psychiczne, bo rodzic emocjonalnie dost\u0119pny i stabilny jest dla dziecka wa\u017cniejszy ni\u017c formalny status rodziny.<\/span><\/p>\n

Wiemy te\u017c, \u017ce rozstanie przeprowadzone z my\u015bl\u0105 o dzieciach \u2014 z niskim poziomem konfliktu, z zachowaniem kontaktu obojga rodzic\u00f3w, ze wsparciem psychologicznym<\/a><\/strong><\/span> dla wszystkich stron \u2014 mo\u017ce dzieciom nie zaszkodzi\u0107. A w rodzinach z przewlek\u0142ym, wysokim konfliktem mo\u017ce im nawet pom\u00f3c.<\/span><\/p>\n

To nie jest licencja na porzucanie rodziny przy pierwszych trudno\u015bciach. To przypomnienie, \u017ce decyzja o trwaniu razem powinna by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c strachem przed \u201ezrobieniem krzywdy dzieciom”. Bo krzywd\u0119 dzieciom robi si\u0119 nie rozstaniem, lecz sposobem, w jaki si\u0119 je przeprowadza i tym, co dzieje si\u0119 potem.<\/span><\/p>\n

\n

Je\u015bli jeste\u015b w sytuacji kryzysowej, rozwa\u017casz rozstanie lub jeste\u015b po nim, warto zasi\u0119gn\u0105\u0107 wsparcia psychologa lub psychoterapeuty \u2014 dla siebie, partnera lub dzieci. Lepsza jako\u015b\u0107 co-parentingu to jedna z najsilniejszych inwestycji w dobrostan dzieci, jak\u0105 mo\u017cna poczyni\u0107.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

\n
Bibliografia<\/span><\/h5>\n

Amato, P. R., Kane, J. B., & James, S. (2011). Reconsidering the \u201cgood divorce\u201d.\u00a0Family relations<\/i>,\u00a060<\/i>(5), 511-524.<\/span><\/p>\n

Booth, A., & Amato, P. R. (2001). Parental predivorce relations and offspring postdivorce well\u2010being.\u00a0Journal of marriage and family<\/i>,\u00a063<\/i>(1), 197-212. <\/span><\/span><\/p>\n

Cao, H., Fine, M. A., & Zhou, N. (2022). The divorce process and child adaptation trajectory typology (DPCATT) model: The shaping role of predivorce and postdivorce interparental conflict.\u00a0Clinical Child and Family Psychology Review<\/i>,\u00a025<\/i>(3), 500-528. <\/span><\/p>\n

D\u2019Onofrio, B., & Emery, R. (2019). Parental divorce or separation and children\u2019s mental health. World Psychiatry, 18(1), 100\u2013101.<\/span><\/p>\n

Lansford, J. E. (2009). Parental divorce and children’s adjustment. <\/span>Perspectives on Psychological Science, 4<\/span><\/em>(2), 140\u2013152.<\/span><\/span><\/p>\n

Yu, T., Pettit, G. S., Lansford, J. E., Dodge, K. A., & Bates, J. E. (2010). The interactive effects of marital conflict and divorce on parent\u2013adult children’s relationships.\u00a0Journal of marriage and family<\/i>,\u00a072<\/i>(2), 282-292. <\/span><\/p>\n

Musick, K., & Meier, A. (2010). Are both parents always better than one? Parental conflict and young adult well-being. <\/span>Social Science Research, 39<\/span><\/em>(5), 814\u2013830.<\/span><\/span><\/p>\n

Strohschein, L. (2012). Parental divorce and child mental health: Accounting for predisruption differences. <\/span>Journal of Divorce & Remarriage, 53<\/span><\/em>(6), 489\u2013502.<\/span><\/span><\/p>\n

van der Wal, R. C., Finkenauer, C., & Visser, M. M. (2022). Parental conflicts and posttraumatic stress of children in high-conflict divorce families. <\/span>Journal of Child & Adolescent Trauma, 15<\/span><\/em>, 123\u2013133.<\/span><\/span><\/p>\n

Wolchik, S. A., Schenck, C. E., & Sandler, I. N. (2009). Promoting resilience in youth from divorced families: Lessons learned from experimental trials of the New Beginnings Program.\u00a0<\/span>Journal of personality<\/span><\/em>,\u00a0<\/span>77<\/span><\/em>(6), 1833-1868.<\/span><\/span><\/p>\n

\u017bewakowska, J. (2024). Stres u dziecka w kontek\u015bcie rozwodu rodzic\u00f3w. Skala Indywidualnych Jednostek Stresu i jej zastosowanie w przypadku pracy z dzie\u0107mi w sytuacji oko\u0142orozwodowej. Fundacja POMOCOWNIA.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy para z dzie\u0107mi m\u00f3wi mi w gabinecie, \u017ce \u201etrzymaj\u0105 si\u0119 razem dla dobra dzieci”, czuj\u0119 pewien znajomy niepok\u00f3j. Nie dlatego, \u017ce uwa\u017cam, \u017ce powinni si\u0119 natychmiast rozsta\u0107. Raczej dlatego, \u017ce za tym zdaniem kryje si\u0119 jedno z najbardziej utrwalonych spo\u0142ecznie przekona\u0144, kt\u00f3re badania naukowe od lat systematycznie podwa\u017caj\u0105. Przekonanie, \u017ce trwanie w zwi\u0105zku (ka\u017cdym zwi\u0105zku) jest lepsze dla dzieci …<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1531,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rs_blank_template":"","rs_page_bg_color":"","slide_template_v7":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[102,100,97,116,104],"class_list":["post-1530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-agresja-i-przemoc","tag-dobrostan","tag-pomoc-psychologiczna","tag-schematy-relacyjne","tag-zwiazki"],"yoast_head":"\nDlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/rozstanie-a-dzieci\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/rozstanie-a-dzieci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-21T10:22:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1168\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"784\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jacek Za\u0142uski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"headline\":\"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem?\",\"datePublished\":\"2026-04-21T10:22:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/\"},\"wordCount\":1836,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/rozstanie-a-dzieci.jpg\",\"keywords\":[\"Agresja i przemoc\",\"Dobrostan\",\"Pomoc psychologiczna\",\"Schematy relacyjne\",\"Zwi\u0105zki\"],\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/\",\"name\":\"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/rozstanie-a-dzieci.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-21T10:22:27+00:00\",\"description\":\"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/rozstanie-a-dzieci.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/rozstanie-a-dzieci.jpg\",\"width\":1168,\"height\":784,\"caption\":\"dobrostan dzieci podczas rozwodu\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/rozstanie-a-dzieci\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski o psychologii\",\"description\":\"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8\",\"name\":\"Jacek Za\u0142uski\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\",\"caption\":\"Jacek Za\u0142uski\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.zaluski.blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/04\\\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png\"},\"description\":\"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.sensownie.com\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/JacekZaluskiBlog\\\/?modal=admin_todo_tour\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/jacek-zauski\\\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","description":"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/rozstanie-a-dzieci\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","og_description":"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.","og_url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/rozstanie-a-dzieci\/","og_site_name":"Jacek Za\u0142uski o psychologii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","article_published_time":"2026-04-21T10:22:27+00:00","og_image":[{"width":1168,"height":784,"url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Jacek Za\u0142uski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jacek Za\u0142uski","Estimated reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/"},"author":{"name":"Jacek Za\u0142uski","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"headline":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem?","datePublished":"2026-04-21T10:22:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/"},"wordCount":1836,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg","keywords":["Agresja i przemoc","Dobrostan","Pomoc psychologiczna","Schematy relacyjne","Zwi\u0105zki"],"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/","name":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem? - Jacek Za\u0142uski o psychologii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg","datePublished":"2026-04-21T10:22:27+00:00","description":"Rozstanie rodzic\u00f3w nie musi by\u0107 najgorsz\u0105 opcj\u0105 dla dziecka. Psycholog wyja\u015bnia na podstawie bada\u0144, dlaczego chroniczny konflikt szkodzi bardziej.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/rozstanie-a-dzieci.jpg","width":1168,"height":784,"caption":"dobrostan dzieci podczas rozwodu"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/rozstanie-a-dzieci\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.zaluski.blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dlaczego \u201ezosta\u0144my razem dla dzieci\u201d bywa czasem najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#website","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/","name":"Jacek Za\u0142uski on psychology","description":"Psychologia \u017cycia codziennego okiem praktyka","publisher":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zaluski.blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/#\/schema\/person\/50c3d8c9b596bbc7d568f32c082394c8","name":"Jacek Za\u0142uski","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","url":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","contentUrl":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png","caption":"Jacek Za\u0142uski"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.zaluski.blog\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/cropped-psychoterapeuta_szkic-100x100.png"},"description":"psycholog i psychoterapeuta www.sensownie.com","sameAs":["https:\/\/www.sensownie.com","https:\/\/www.facebook.com\/JacekZaluskiBlog\/?modal=admin_todo_tour","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/jacek-zauski\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1530"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1550,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1530\/revisions\/1550"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaluski.blog\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}